EWANGELIA ŁUKASZA - SPOTKANIE DWUDZIESTE PIERWSZE

Łukasza 17,1-37

MOWA DO UCZNIÓW

Łk 17,1-10

1.       Mając na uwadze kontekst słów Jezusa, co można wnioskować o relacjach pomiędzy uczniami?

2.      Co oznacza słowo „zgorszenia[1]”, którego używa Jezus? Co to znaczy „zgorszyć kogoś[2]”?

3.      Czy życie i działania chrześcijanina jest jego prywatną sprawą?

4.      Dlaczego ilustracja, której użył Jezus („Lepiej, aby mu zawieszono kamień młyński na szyi i wrzucono do morza”) mogła uczniów napawać szczególnym przerażeniem[3]?

5.      Jakie zalecenia odnośnie relacji międzyludzkich przekazuje uczniom Jezus (w. 3-4)?

6.      Jakiej wiary Pan Jezus oczekuje od uczniów? Czym są uczynki wiary? Czy zaliczamy do niech przesadzanie drzew morwowych słowem?

7.      Jak rozumieć pouczenie (w. 7-10) w kontekście wcześniejszej mowy Jezusa do uczniów[4]?

DZIESIĘCIU TRĘDOWATYCH

Łk 17,11-19

1.       Jak zachowanie trędowatych koresponduje z przepisami Prawa Mojżeszowego[5]?

2.      W jaki sposób dokonało się ich uzdrowienie? Co wyróżniało Samarytanina spośród tej grupy?

3.      Jaka była dominująca koncepcja[6] Królestwa Bożego wśród Żydów w czasach Jezusa?

4.      Co to znaczy, że „Królestwo Boga jest w was[7]”?

DZIEŃ SYNA CZŁOWIECZEGO

Łk 17,20-37

1.       Co przemawia za eschatologiczną[8] wymową tego fragmentu?

2.      Co o powtórnym przyjściu Jezusa komunikują słowa w w.23-24?

3.      Jakie ostrzeżenia zawarte są w słowach Jezusa?

4.      Pod jakim względem te dni będą przypominać czasy Noego i Lota? Co niewłaściwego  jest w sposobie życia opisanym w wersetach 27-28?

5.      Werset 37. to popularne wówczas przysłowie[9]. Co Jezus chce przez nie powiedzieć?

---

[1] Greckie słowo σκάνδαλον („skandalon”) oznacza „kamień potknięcia”. Była to przeszkoda, o którą się ludzie potykali.  

[2] Zgorszenie oznacza doprowadzenie do zepsucia życia drugiego człowieka poprzez stworzenie mu możliwości do grzechu bądź do pozornego usprawiedliwienia grzechu. „Zgorszenie po grecku znaczy: przeszkoda, upadek, zranienie stopy. Gorszycielem jest ten, kto niedobrym słowem lub czynem daje bratu powód do upadku” (Raban Maur).

[3] Ten rodzaj kary był przez Żydów uznany za szczególnie odrażający i był stosowany wobec pogan. Ów wyrok zwany katapontismos praktykowany był przez Rzymian, co poświadczają historycy Swetoniusz i Józef Flawiusz. Mieszkańcy Palestyny bali się utonięcia, ponieważ osoba tak była pozbawiona pochówku. Ciało topielca pochłaniały głębiny, a bliscy nie mogli uczestniczyć w pogrzebie.

[4] Wymagania wersetów 1-6 są duże (wymagają dyscypliny), ale ich wypełnienie jest obowiązkiem – my jesteśmy Bogu winni takie postępowanie.

[5] Zob. Kpł 13,45-46; 14,1-32.

[6] Królestwo miało być: (1) militarystyczne – Mesjasz miał zniszczyć wszystkich wrogów Izraela (w tym rzymskie władze okupacyjne) za pomocą siły wojskowej; (2) pełne bogactw – każdy obywatel Izraela miał otrzymać niezwykłe, nawet boskie bogactwa; (3) widoczne – miało być ogłoszone w fantastyczny, głośny i efektowny sposób, żeby wszyscy mogli to zobaczyć i przyłączyć się do świętowania.

[7] Możliwe tłumaczenie to „w waszym zasięgu”, „pośród was”. Być może odpowiedź Jezusa jest wskazaniem na Niego samego: „Oto stoję pomiędzy wami. Jestem. Przyjdźcie do Mnie, by zakosztować mocy i chwały Królestwa”.

[8] Eschatologia – dział teologii chrześcijańskiej traktujący o tzw. rzeczach ostatecznych człowieka, jak i świata (śmierci, końcu świata).

[9] Przysłowie oznacza ścisły związek między jakimiś dwoma wydarzeniami. Przysłowie wskazuje też na pewność i gwałtowność spełnienia się tego co zapowiadane.

EWANGELIA ŁUKASZA - SPOTKANIE DWUDZIESTE

Łukasza 16,1-31

OBROTNY (NIEUCZCIWY) ZARZĄDCA

Łk 16,1-13

1.      Do kogo skierowana jest przypowieść „O obrotnym zarządcy[1]”?

2.      Jakie elementy historyczno-kulturowe zawiera? Czy jej treść odzwierciedla dzisiejsze realia?

3.      Jaki jest problem zarządcy? Przed jakim dylematem staje? Co postanawia[2]?

4.      Za co został pochwalony przez swojego pana – „bogatego człowieka”?

5.      Jakie są możliwe interpretacje przypowieści[3]?

6.      W jaki sposób Jezus puentuje swoją opowieść?

7.      Czym jest „wierność w najdrobniejszym”?

8.      Dlaczego nie można służyć „Bogu i mamonie[4]”?

UWAGI (WSKAZANIA) JEZUSA

Łk 16,14-18

1.      Jakie cechy faryzeuszów podaje Ewangelista?

2.      Jakie są rezultaty[5] miłości do pieniędzy, która jest cechą faryzeuszów?

3.      Co kryje się w określeniu „Prawo i Prorocy[6]”?

ŁAZARZ I BOGACZ

Łk 16,19-31

1.      Porównaj życie Łazarza i bogacza – to ziemskie i po śmierci.

2.      Dlaczego Abraham odrzucił prośbę bogacza, by Łazarz poszedł i ostrzegł jego pięciu braci? Czego nauczał Mojżesz i prorocy o ubogich?

3.      Czy wejście do nieba jest uzależnione od naszego życia tu, na ziemi?

---

[1] Słowo zarządca (gr. oikonomos – od tego pochodzi termin ekonomia) etymologicznie pochodzi od słowa oikos, czyli dom. Dosłownie tytuł należy tłumaczyć: zarządca domu. Wielu zamożnych właścicieli ziemskich miało zarządców, którzy pełnili pieczę nad ich majątkiem. Zadaniem zarządcy było nie tylko pomnażanie majątku, ale również troska o organizację pracy i podział obowiązków, o wyżywienie i zaopatrzenie podległych mu pracowników, głównie niewolników (por. Łk 12,42). Mogli to być niewolnicy (tak prawdopodobnie było z rządcą z tej przypowieści – zob. Łk 16,3-4) lub ludzie wolni. Trwonienie majątku należącego do kogoś innego uważano za czyn karygodny (zob. Łk 15,13).

[2] Redukcja długów (umarzanie) było praktykowane w Izraelu. Dłużnicy nie wiedzieli, że zarządca już nie pracuje dla właściciela majątku, więc prawdopodobnie byli mu wdzięczni za troskę o ich los. Wielkoduszność właściciela rozeszłaby się po okolicy. Według obliczeń długi zmniejszono o odpowiednio 73.000 denarów na oliwie i 50.000 denarów na pszenicy. Z kolei Craig Keener obliczył, że 100 batów oliwy to plony z około 150 drzew oliwnych warte 1.000 denarów, a 100 korców zboża to plon z około 100 akrów ziemi uprawnej, wart ok. 2.500 denarów. Z tych rachunków wynika ważny wniosek: w grę wchodziły duże stawki, zatem dłużnicy bogatego człowieka musieli być ludźmi bardzo bogatymi, a co za tym idzie – z pewnością mieli własne domostwa i swoich zarządców.

[3] Ciekawą interpretacją przypowieści (czyni tak np. Michał Wilk – portal Orygenes +) jest wskazanie, że pod postacią „nieuczciwego zarządcy” kryje się sam Pan Jezus Chrystus. Niektórzy egzegeci zwracają uwagę na fakt, że – zmieniając kwotę długu – rządca mógł potrącić kwotę nie z dochodu, który należny był panu domu, lecz z części, która należała się jemu jako – powiedzielibyśmy dzisiaj – premia za gospodarowanie majątkiem. Innymi słowy to on sam byłby stratny, gdyż ze swoich dochodów spłaciłby panu brakującą część.

Jeżeli tak patrzymy na przypowieść, osoba nieuczciwego zarządcy przypomina Jezusa Chrystusa, o jakim pisał w swoich listach święty Paweł.

§  Bóg Ojciec jest panem domu. Jezus Chrystus jest zarządcą.

§  Człowiek jest dłużnikiem Boga. Zaciągnięty dług jest tak duży, że jego spłata nie jest możliwa. Technicznym słowem, które reguluje relacje między osobami jest sprawiedliwość – dopóki człowiek nie odda Bogu długu, nie jest wobec niego sprawiedliwy.

§  Zarządca zmienia zapiski długu, biorąc na siebie obowiązek jego spłaty. Dzięki temu pan otrzymuje wszystko to, do czego zobowiązywała zasada sprawiedliwości, z drugiej strony człowiek nie jest już jego dłużnikiem (jest usprawiedliwiony).

§  Zarządca jest nieuczciwy nie tym sensie, że zmieniłby czy pomniejszył należną kwotę długu, lecz w tym sensie, że spłacający dług nie jest tym, który dług zaciągnął.

Inna interpretacja jest taka, że Jezus nie wychwala samego czynu (nieuczciwości, rozrzutności, lenistwa czy dumy), ale pochwala umiejętność wykorzystania teraźniejszej (przemijającej) władzy i zasobów do przygotowania się na to, co nadejdzie. My powinniśmy robić to samo. Musimy wykorzystać naszą władzę, zasoby i umiejętności, by przygotować się na wieczność. Mamy inwestować w to, co wieczne. Zdobywamy naszych przyjaciół (a konkretnie Boga), którzy mogą nam pomóc, gdy jesteśmy bezradni. Ewangelizujemy zgubionych, wykorzystując wszelkie zasoby i umiejętności, jakie mamy, żeby ich przygotować na wieczność.

[4] Słowo „mamona” jest aramejskim wyrazem oznaczającym pieniądze, dobrobyt  lub majętność.

[5] Po pierwsze: bardziej cenią rzeczy, których Bóg nienawidzi, po drugie: starają się przemocą wedrzeć do Królestwa Bożego, po trzecie: odkładają na bok Słowo Boże, zwłaszcza gdy wchodzi ono w konflikt z ich interesami finansowymi, po czwarte: rozwodzą się ze swymi żonami.

[6] Tym określeniem Żydzi nazywali Biblię. Żydowska Biblia (choć nie było tak jeszcze w czasach Jezusa) składa się z 24 ksiąg nazywanych Tanach. Przyjmuje się, że żydowski kanon ustalony i przyjęty został ok. 100 roku n.e.

Kanon Biblii hebrajskiej stanowią 24 księgi:

Prawo – Tora (Pięcioksiąg Mojżesza): 1. Księga Rodzaju; 2. Księga Wyjścia; 3. Księga Kapłańska; 4. Księga Liczb; 5. Księga Powtórzonego Prawa

Prorocy – Newiim. Prorocy Dawniejsi: 6. Księga Jozuego; 7. Księga Sędziów; 8. Księgi Samuela (1 i 2); 9. Księgi Królów (1 i 2). Prorocy Późniejsi: 10. Księga Izajasza; 11. Księga Jeremiasza; 12. Księga Ezechiela; 13. Dwunastu Proroków Mniejszych (Księga Ozeasza, Księga Joela, Księga Amosa, Księga Abdiasza, Księga Jonasza, Księga Micheasza, Księga Nahuma, Księga Habakuka, Księga Sofoniasza, Księga Aggeusza, Księga Zachariasza, Księga Malachiasza)

Pisma – Ketuwim: 14. Księga Psalmów; 15. Księga Przysłów; 16. Księga Hioba; 17. Pieśń nad pieśniami; 18. Księga Rut; 19. Lamentacje Jeremiasza; 20. Księga Koheleta; 21. Księga Estery; 22. Księga Daniela; 23. Księgi Ezdrasza i Nehemiasza; 24. Księgi Kronik (1 i 2)

Ponieważ w skład Tanach wchodzą 24 księgi, stąd bywa ona także w języku hebrajskim nazywana Esrim we-Arba (Dwadzieścia Cztery). Księgi od Pieśni nad pieśniami do Księgi Estery stanowią hamesz megilot, czyli „pięć zwojów”, które odczytywane są podczas ważniejszych świąt żydowskich.

EWANGELIA ŁUKASZA - SPOTKANIE DZIEWIĘTNASTE

Łukasza 15,1-32

ZAGUBIENI

Łk 15,1-10

1.       Kim są poborcy podatkowi i grzesznicy? Kim są faryzeusze i uczeni w Piśmie? Jakie zarzuty są stawiane Jezusowi?

2.       Jak Jezus odpowiada na szemranie faryzeuszów i uczonych w Piśmie?

3.       Co jest przesłaniem przypowieści o zagubionej owcy[1] i zgubionej drachmie[2]?

4.       Czy faryzeusze i uczeni w Piśmie zgodziliby się, że „zgubiona owca” i „zagubiona drachma” warte są ryzyka skalania się biesiadowaniem wspólnie z grzesznikami?

5.       Kim są aniołowie? Dlaczego radują się z powodu „jednego grzesznika, który się nawraca”?

ZAGUBIONY SYN I MARNOTRAWNY OJCIEC

Łk 15,11-32

1.       W jaki sposób przypowieść odnosi się do realiów życia[3] ludzi współczesnych Jezusowi?

2.       Co skłoniło młodszego syna powrotu do domu?

3.       W jaki sposób wyraził on swoją skruchę?

4.       Jaki obraz ojca[4] zawarty jest w przypowieści?

5.       Jak reaguje starszy syn?

6.       Mając na uwadze kontekst przemowy Jezusa, czyją metaforą są bracia z przypowieści Jezusa?

---

[1] Owce  były w ST częstym symbolem Bożego ludu, np. Ps 23; 119,176; Ez 34; Zch 11,16-17; Iz 40,11; Jr 23,1.

We wczesnym Kościele obraz pasterza niosącego na ramionach jagnię (owcę) był bardzo popularny. Spotkać go można na każdym rodzaju chrześcijańskich zabytków (freski na dachach i murach komnat grobowych, pierścieniach, kielichach, lampach, sarkofagach).

[2] Drachma była warta tyle, co zapłata za jeden dzień pracy. W przypadku kobiety z przypowieści, moneta mogła być jej dana przez męża lub stanowiła jej posag. Moneta ta była dla kobiety cennym zasobem, a jej zgubienie mogło być powodem do wielkiego wstydu.

[3] Spadek u Żydów był dzielony na liczbę synów, jaką miał dany mężczyzna, plus jeden (w przypadku dwóch synów, należało podzielić spadek na trzy części). Najstarszy syn dostawał dodatkową część, nazywaną „podwójnym działem” (Pwt 21,17). Spadek trafiał do synów po śmierci ojca. Do tego momentu syn (przyszły dziedzic) nie miał praw, by domagać się spadku.  

Strąki (owoc drzewa karbowego, szarańczyna strąkowego) były dietą najbiedniejszych. Roślina powszechnie występowała w Izraelu, w czasach biblijnych, i była popularną rośliną pastewną.  

Po powrocie do domu syn otrzymuje szatę, pierścień i sandały. Szata była przywilejem honorowych gości i symbolizowała autorytet tego, który ją podarował, pierścień był znakiem władzy, a sandały były domeną ludzi wolnych (niewolnicy chodzili boso).

[4] Biegnący ojciec, w oczach przeciętnego Żyda, stracił swoją godność. Na Bliskim Wschodzie bieganie było upokarzające, szczególnie w tej sytuacji kiedy robi to starszy człowiek, by podbiec do kogoś, kto okrył go hańbą.

EWANGELIA ŁUKASZA - SPOTKANIE OSIEMNASTE

Łukasza 14,1-35

POSIŁEK U FARYZEUSZA

Łk 14,1-24

1.       Przypomnij sobie dwa poprzednie opisy posiłków z udziałem Jezusa – jaki miały przebieg? (zob. Łk 7,36; 11,37)

2.       Kim był gospodarz domu do którego zaproszono Jezusa?

3.       Jak zachowywali się[1] pozostali uczestnicy posiłku – kim byli?

4.       Czego chce Jezus nauczyć faryzeuszy, uzdrawiając chorego na puchlinę (obrzęk)?

5.       Na jakie różnice pomiędzy wartościami Królestwa Bożego a tymi, które obowiązują „w świecie” zwraca uwagę Jezus[2]? Jakich używa przykładów?

6.       Czy jest „zmartwychwstanie sprawiedliwych”?

7.       Czy Królestwo Boże to chleb i uczta[3]?

8.       Czego metaforą jest „wielka uczta”

9.       Czy podawane przez zaproszonych na ucztę „wymówki” są uzasadnione? O czym one świadczą?

10.   Kim są „biedni, inwalidzi, niewidomi i okaleczeni”, którzy znaleźli się na uczcie?

NAŚLADOWANIE JEZUSA

Łk 14,25-35

1.       Jak rozumieć nakaz „nienawiści ojca, matki, dzieci, braci, siostry[4], a także swojego życia”?

2.       Co to znaczy „nieść swój krzyż”?

3.       O czym komunikują przypowieści dotyczące uczniostwa[5]?

4.       Co znaczy „zostawić[6] wszystko, co do nas należy”?

5.       Jakie znaczenie ma użyty przez Jezusa przykład soli?

---

[1] Słowo „przypatrywali się” (gr. paratēreō) zostało użyte w Ewangelii jeszcze dwukrotnie (Łk 6,7 i 20,20) i opisuje ono faryzeuszów, którzy chcą przyłapać Jezusa na czymś niewłaściwym, aby znaleźć powód do oskarżenia Go.

[2] Samolubstwo i samodzielne promowanie oraz wywyższanie się  stoi w pozycji wobec pokory i oczekiwania na bycie wypromowanym przez Boga. Dzielenie się z potrzebującymi jest wartością w oczach Boga (również judaizm propagował postawę gościnności wobec ubogich: „Niech twój dom będzie szeroko otwarty, a biedny zawsze ma miejsce przy twoim stole” – rabin Yose Ben Yohanan, ok. 140 r. n.e.).

[3] Zob. Iz 25,6-12; 65,13-16; Rz 14,17.

[4] W kulturze żydowskiej oddawanie czci rodzicom było uznawane za najwyższy obowiązek, a rodzina stanowiła największą radość człowieka.

[5] Jezus prawdopodobnie odwołuje się do wydarzeń i przykładów znanych słuchaczom. Kilka lat wcześniej (w roku 27 n.e.) zawalił się źle zbudowany amfiteatr, grzebiąc pod guzami około 5000 osób. Przypadki zawalenia się źle skonstruowanych budowli były znane. Herod Antypas przegrał niedawno wojnę z innym wasalem Rzymu, co było prawdopodobnie powszechnie znanym wydarzeniem.

[6] Słowo wyrzec (zostawić, zrezygnować) jest użyte w czasie teraźniejszym i zdaje się wskazywać na ciągłą rezygnację.

EWANGELIA ŁUKASZA - SPOTKANIE SIEDEMNASTE

Łukasza 13,1-35

WEZWANIE DO NAWRÓCENIA

Łk 13,1-9

1.       Kim był Piłat[1]?

2.       Dlaczego Jezusowi przyniesiono wieść o zamordowanych Galilejczykach?

3.       Jak Jezus reaguje na wiadomość? Na co zwraca uwagę słuchaczom?

4.       Czego metaforą jest drzewo figowe w przypowieści Jezusa? A czego jego właściciel i opiekun ogrodu?

5.       Do czego zachęca przypowieść Jezusa?

UZDROWIENIE KOBIETY W DNIU SZABATU

Łk 13,10-17

1.       Co Jezus robił w synagodze[2]?

2.       Co wiemy o kobiecie, którą Jezus uzdrowił?

3.       Jak zareagował przełożony synagogi? Co miał do powiedzenia Jezus?

4.       Jaka lekcja płynie z tej historii? Czy grozi nam hipokryzja ubrana w „religijne szaty”?

KRÓLESTWO BOŻE I JEGO NATURA

Łk 13,18-30

1.       Jak zaczyn[3] (kwas, drożdże) i ziarnko gorczycy[4] obrazują naturę Królestwa Bożego?

2.       Co było troską „Kogoś” pytającego z tłumu?

3.       Dlaczego Jezus posłużył się obrazem „wąskiej (ciasnej) bramy”? Jak dziś można oddać słowa: „Jedliśmy i piliśmy z tobą? Na ulicach naszych nauczałeś?” Dlaczego te doświadczenia nie pomogły?

4.       Co jest powodem odesłania[5] „bijących w bramę i pukających”?

5.       Porównaj w. 29 z pytaniem z w. 23. Jakie wnioski?

6.       Kim są „pierwsi”, kim „ostatni”?

HEROD I JEROZOLIMA

Łk 13,31-35

1.       Jak Jezus odnosi się[6] do informacji faryzeuszów[7], że Herod chce go zabić?

2.       Co Jezus mówi o Jerozolimie? Co zapowiadają słowa „Zobaczycie mnie dopiero wtedy, kiedy będziecie mówili: «Chwała temu, który przychodzi w Imię Pana»”[8]?

---

[1] Pontius Pilatus to po łacinie Piłat z Pontu. Zapewne więc rzymski prokurator pochodził z Pontu, starożytnej krainy w północno-wschodniej Azji Mniejszej, dziś na terytorium Turcji, podbitej przez Rzym w r. 63 p.n.e. Prokurator był urzędnikiem postawionym przez cesarza albo na czele ważnej jednostki administracyjnej (biura kancelarii, zarządu dróg, itp.) albo na czele prowincji. W tym ostatnim przypadku (dotyczącym Piłata) miał uprawnienia namiestnika. Poza Ewangeliami i apokryfami istnieją dwa ważne źródła historyczne oceniające zarządzanie Judeą przez Piłata. Są to źródła żydowskie. Piszą o nim mianowicie filozof Filon z Aleksandrii i historyk Józef Flawiusz. Obaj przedstawiają prokuratora jako nieprzyjaciela Żydów. Judea do roku 6 nie była rzymską prowincją. Rządzący nią syn Heroda Wielkiego, Archelaus, podlegał namiestnikowi prowincji Syrii. Od roku 6, gdy usunięto Archelausa i wprowadzono bezpośredni zarząd rzymski, była zaliczana do trzeciej grupy prowincji cesarskich (obok prowincji senatorskich i cesarskich), zarządzanych przez prokuratorów. Były to terytoria, które uważano za niemożliwe do zasymilowania z pozostałą częścią państwa. Prokuratorzy w tych prowincjach mieli za zadanie przede wszystkim czuwać nad spokojem w danym kraju, by nie dopuścić do ewentualnej agresji przeciwko Rzymowi. Jego zadanie polegało także na skutecznym ściąganiu podatków. Kariera Piłata w Judei skończyła się w roku 36 (lub na początku 37). Namiestnik ośmielił się pieniądze należące do świątyni przeznaczyć na budowę wodociągu w Jerozolimie. Według Żydów pieniądze świątynne mogły być użyte tylko na cele religijne. Tej prowokacji prokurator nie przetrwał. W Judei wybuchł bowiem bunt, który musiały uśmierzyć krwawo legiony Lucjusza Witeliusza, prokonsula Syrii (masakra Samarytan na górze Garizim). Na wniosek Lucjusza Witeliusza cesarz odwołał Piłata z Pontu do Rzymu.

[2] Zdarzało się często, że przewodniczący synagogi prosił gości, aby zabrali głos – pouczyli zgromadzonych.

[3] Zaczyn (kwas) często symbolizuje coś złego, ale tutaj jest symbolem wzrostu i przemiany. Trzy miary mąki (dosłownie „garnce” – gr. sata miały objętość ok. 10-11 litrów) o których mówi Jezus pozwalały na wypieczenie chleba dla 100 osób.

[4] Gorczyca czarna wyrasta z wyjątkowo małego nasienia, a osiąga wysokość nawet do 3 metrów.

[5] Odesłani – z gr. apostete. W swojej rzeczownikowej formie słowo to jest tłumaczone jako „apostazja”. Oznacza ono całkowite wyrzeczenie się kogoś lub czegoś. W tekście oznacza to, że właściciel domu nie chce mieć z pukającymi nic wspólnego. „Sprawcy nieprawości” to nawiązanie do Ps 6,8 (por. Ps 119,115; 139,19).

[6] Nazywa Heroda lisem, który był w ST symbolem intryganta (Pnp 2,15; Neh 4,3). Właściwe Jezus używa formy żeńskiej „lisica”, co dla wielu dowodzi, że Jezus demaskuje „szarą eminencję” – żonę Heroda, pod której pantoflem żył tetrarcha.

[7] Herod nie był popularny wśród Żydów, szczególnie wśród faryzeuszy. Faryzeusze nienawidzili także herodian – zwolenników Heroda. Jednak jeszcze większą nienawiścią obdarzali Jezusa (Łk 5,17.21.30; 6,2.7; 7,30; 11,38-54; 14,1-6), dlatego sprzymierzyli się z Herodiadami (Mt 22,15; Mk 3,6) i współpracowali z nimi, aby zgładzić Jezusa. 

[8] Radosny ton tej wypowiedzi (zob. Ps 118,26) sugerować może wydarzenia związane z drugim przyjściem Chrystusa, gdy każde kolano się zegnie i każdy język wyzna, że Jezus jest Panem. Może kryć się w tym zapowiedź zbawienia wielu Żydów (Rz 11,25-27). Inni wskazują, że choć pierwotny kontekst tych słów zawiera radosne oddawanie chwały, to w Ewangelii jest to zapowiedź sądu (zburzenie Jerozolimy w 70 r. n.e.).

EWANGELIA ŁUKASZA - SPOTKANIE SZESNASTE

Łukasza 12,1-59

OSTRZEŻENIA I OBIETNICE

Łk 12,1-12

1.       Jakie ostrzeżenia formułuje Pan Jezusa w tym fragmencie?

2.       Czym jest obłuda[1]?

3.       Jakie składa obietnice i jakie formułuje polecenia?

4.       Jak rozumieć

5.       Co to znaczy „bluźnić Duchowi Świętemu”? Zobacz tę wypowiedź w kontekście, w jakim pojawia się w Ewangelii Mateusza 12,22-32.

NIEBEZPIECZEŃSTWO CHCIWOŚCI I BOGACTW

Łk 12,13-34

1.       Z jakim problemem[2] przyszedł do Jezusa ktoś z tłumu?

2.       Czym jest chciwość i zachłanność[3]?

3.       Jak być bogatym w Bogu (wobec Boga)?

4.       Czego uczniowie Jezusa mogą się nauczyć od kruków i lilii polnych?

5.       Co jest przejawem „małej wiary”?

6.       Na ile dosłownie należy traktować słowa w. 33? Porównaj te słowa ze świadectwem i zaleceniem Pawła: 2 Tes 3,6-15.

7.       Co powinno być skarbem uczniów Jezusa?

GOTOWOŚĆ NA PRZYJŚCIE PANA – CZUWAJĄCY SŁUDZY

Łk 12,35-48

1.       Do czego zachęca Jezus swoich uczniów (słuchaczy)?

2.       Jakie jest znaczenie przypowieści o „wiernym lub niewiernym słudze”?

3.       Co zostało nam dane w szafarstwo (zarządzanie) do czasu przyjścia Jezusa?

4.       Jaka odpowiedzialność została Tobie dana?

PODZIAŁ I ZNAKI CZASU

Łk 12,49-59

1.       O jakim ogniu i poróżnieniu mówi Jezus?

2.       Czego uczy nas przypowieść[4], którą wypowiada Jezus w w. 58-59?

---

[1] SJP: postawa kogoś, kto ukrywa swoje prawdziwe myśli i uczucia, aby zaprezentować się w lepszym świetle. W tekście NT „obłuda” to hypokrisis , oznaczało ono grę aktora na scenie teatru. Hipokryzja „skłania złych ludzi do ukrywania swego zła w obawie przed dobrymi, a ludzi dobrych do ukrywania swej dobroci w obawie przed złymi” (McGarvey).

[2] Kwestie dziedziczenia były regulowane prawem żydowskim. Możliwe, że ów człowiek był młodszym z braci, który nie zgadzał się z tym, że najstarszy brat otrzymywał podwójną część spadku (zob. Pwt 21,17).

[3] Pożądanie, chęć posiadania więcej, niezaspokojone pragnienie nadmiaru dóbr.

[4] Jezus nawiązuje do starożytnej kary więzienia za długi.