1 LIST JANA - SPOTKANIE DRUGIE

1 J 1,1-2,2

⁽¹⁾ Piszemy wam o Słowie życia, o tym, które było od początku, któreśmy słyszeli i widzieli na własne oczy, w któreśmy się wpatrywali i którego dotykały nasze dłonie. - ⁽²⁾ Życie to objawiło się, a my widzieliśmy je i dlatego dajemy świadectwo i głosimy wam życie wieczne, które było u Ojca, a nam się objawiło. - ⁽³⁾ To, cośmy widzieli i słyszeli, głosimy również wam, abyście i wy mieli z nami łączność. A nasza łączność jest [łącznością] z Ojcem i Synem Jego Jezusem Chrystusem. ⁽⁴⁾ A piszemy po to, aby radość wasza była pełna. ⁽⁵⁾ A takie jest orędzie, które słyszeliśmy od Niego i wam głosimy: Bóg jest światłością i nie ma w Nim żadnej ciemności. ⁽⁶⁾ Jeżeli mówimy, że mamy z Nim łączność, a chodzimy w ciemności, to kłamiem y i nie postępujemy zgodnie z prawdą. ⁽⁷⁾ Jeżeli zaś chodzimy w światłości, tak jak i On jest w światłości, to wtedy pozostajemy w łączności ze sobą, a krew Jezusa, Jego Syna, oczyszcza nas z wszelkiego grzechu. ⁽⁸⁾ Jeżeli mówimy, że nie mamy grzechu, to sami siebie zwodzimy i nie ma w nas prawdy. ⁽⁹⁾ Jeżeli wyznajemy nasze grzechy, to On jest tak wierny i sprawiedliwy, że odpuści nam grzechy i oczyści nas z wszelkiej nieprawości. ⁽¹⁰⁾ Jeżeli mówimy, żeśmy nie zgrzeszyli, to czynimy Go kłamcą, a wtedy nie ma w nas Jego słowa.

⁽¹⁾ Dzieci moje, piszę wam, abyście nie grzeszyli. Gdyby jednak ktoś zgrzeszył, to obrońcę mamy u Ojca, Jezusa Chrystusa, Sprawiedliwego. ⁽²⁾ On właśnie jest ofiarą przebłagalną za nasze grzechy, nie tylko zresztą za nasze, lecz również za grzechy całego świata.

1.      Jaki jest nastrój i ton fragmentu: uczony? Ojcowski? Dyplomatyczny? Przyjazny? Nabożny? Oficjalny? Ciepły? Trzeźwy? Surowy? Zawiły?

2.      Dlaczego Jan akcentuje swoją bezpośrednią styczność z Jezusem? Jakimi słowami to czyni?

3.      Czym jest „uczestnictwo”[1] („łączność”, „społeczność”, „wspólnota”) o której pisze Jan?

4.      Czego dowiadujemy się o Bogu?

5.      Czego dowiadujemy się na temat grzechu?

6.      Czytając między wierszami, spróbuj określić, co głosili fałszywi nauczyciele[2] (w. 6, 8, 10)? Jak Jan odpowiada na każde z tych twierdzeń?

7.      Jak na podstawie wersetów 7, 9 oraz 2,1-2 wyjaśniłbyś istotę bliskiej więzi z Bogiem?

---

[1] Słowo społeczność (koinonia) w klasycznej grece było najpełniejszym określeniem związku małżeńskiego – najintymniejszej więzi człowieka z człowiekiem. Oznaczało on także udział (uczestnictwo) w ogólniejszym sensie, tak jak ma to miejsce obecnie w przypadku wspólników w firmie lub spółce akcyjnej. Wreszcie koinonia dotyczyła stosunku człowieka do Boga. Epiktet wyraził się o religii jako o dążeniu do posiadania koinonii z Zeusem.

W Nowym Testamencie słowo koinonia występuje 19 razy. Analizując kontekst tego słowa, dostrzegamy jak wiele obejmuje wspólnota, która powinna charakteryzować życie chrześcijanina.

Koinonia - to dzielenie się przyjaźnią i przebywanie w towarzystwie innych ludzi (Dz 2,42; 2 Kor 6,14). Interesujące jest to, że przyjaźń ta opiera się na wspólnej wszystkim chrześcijanom wiedzy (1J 1,3). Tylko ci, którzy są przyjaciółmi Chrystusa, mogą naprawdę żyć w przyjaźni ze sobą.

Koinonia - to dzielenie się z tymi, którzy są mniej szczęśliwi. Trzykrotnie Paweł używa tego słowa w związku z kolektą, jaką zbierał w zborach dla biednych w Jerozolimie (Rz 15,26; 2 Kor 9,13; Hbr 13,16). Zatem, wspólnota chrześcijańska ma swój wymiar praktyczny.

Koinonia - oznacza "społeczność w ewangelii" (Flp 1,5). Paweł dziękuje Filipianom za ich partnerstwo w pracy ewangelizacyjnej.

Życie chrześcijańskie to również koinonia w wierze. Chrześcijanin nigdy nie jest jednostką wyizolowaną. Jest jednym spośród wielu wierzących.

W życiu chrześcijańskim występuje koinonia (wspólnota) Ducha (2 Kor 13,14; Flp 2,1). Chrześcijanin żyje w obecności, pod przewodnictwem i pomocną opieką Ducha Świętego.

Chrześcijanin doświadcza też koinonii z Chrystusem (1 Kor 1,9). Wspólnota ta wyraża się szczególnie w czasie Wieczerzy Pańskiej (1 Kor 10,16). Kielich i chleb to najważniejsza koinonia z ciałem i krwią Chrystusa. W tym przymierzu chrześcijanie odnajdują Chrystusa i siebie nawzajem. A co za tym idzie, ta wspólnota z Chrystusem daje też chrześcijaninowi przywilej uczestniczenia w Jego cierpieniu (Flp 3,10). Cierpiący chrześcijanin odnajduje swą radość w tym, że dzieli to cierpienie z Chrystusem.

Życie chrześcijańskie wyróżnia się koinonią z Bogiem (1 J 1,3). Trzeba jednak mieć świadomość tego, że wspólnota ta jest uwarunkowana etycznie, gdyż nie jest ona przeznaczona dla tych, którzy wybrali chodzenie drogą ciemności (1J 1,6). Chrześcijańska koinonia stanowi więzy, które łączą chrześcijan ze sobą nawzajem, z Bogiem i z Chrystusem.

Źródło: William Barclay (New Testament Words), za: „Chrześcijanin”, nr 05-06/1997

[2] W rozważanym fragmencie pojawiają się trzy fałszywe twierdzenia, które Jan obala („Jeśli powiemy”). „Jeśli powiemy, że mamy z Nim uczestnictwo, a chodzimy w ciemności…” Fałszywi nauczyciele twierdzą, że możliwa jest jedność z Bogiem przy jednoczesnym trwaniu w grzechu. „Jeśli powiemy, że grzechu nie mamy…” Fałszywi nauczyciele zaprzeczają istnieniu grzechu. „Jeśli powiemy, że nie zgrzeszyliśmy…” Fałszywi nauczyciele twierdzą, że nie tylko obecnie są bez grzechu (w. 8) – nie mają grzesznej natury, ale wręcz nigdy nie zgrzeszyli – nie są winni grzesznych czynów.

1 LIST JANA - SPOTKANIE PIERWSZE (02 listopada)

Teksty Nowego Testamentu

Ewangelie

Dzieje Apostolskie

Listy

Apokalipsa

Zadanie na dobry początek

Przeczytaj 1 List Jana w całości  zadając sobie pytania:

1.       Jaki jest ton i atmosfera listu?

2.       Jakie są główne myśli listu?

List?

- brak zwyczajowych pozdrowień 

- brak nadawcy i adresatów (zob. Rz 1,1-7; 1 Kor 1,1-4; 1 Kor 1,1-2; Ga 1,1-2; Ef 1,1; Flp 1,1; Kol 1,1-2; 1 Tm 1,1-2; Jk 1,1; 1 Ptr 1,1)

- brak osobistego podsumowania (zob. Rz 15,22-33; 1 Kor 16,5-12; Ga 6,11. 18; Ef 6,21-23; Flp 4,21-22)

Autor listu

Porównanie Ewangelii Jana do 1 Listu Jana

Początek obydwu ksiąg: por. J 1,1-18 i 1 J 1,1-4

Podobne wyrażenia: jednorodzony (J 1,14.18; 3,16.18; 1 J 4,9), narodzony z Boga (J 1,13; 1 J 29; 4,7; 5,1.4.18)

Podobna struktura gramatyczna i stylistyczna

Podobne tematy: miłość, światło, życie wieczne, nowe przykazanie, Słowo, początek, wiara (28 razy w Ewangelii, 10 razy w Liście), świadek (33 razy w Ewangelii, 6 razy w Liście)

Dowody w obu księgach, że autor osobiście znał Jezusa (zob. 1 J 1,1-4 i 4,14)

Świadectwo zewnętrzne: Ojcowie Kościoła byli zgodni co do Janowego autorstwa listu: Polikarp, Ireneusz, Klemens Aleksandryjski, Tertulian

Jan – apostoł i uczeń Jezusa

Jego imię

Z gr. Ioannes (od hbr. Johanan – „Jahwe jest łaskawy”)

Inni Janowie w NT: Jan Chrzciciel, Jan Marek (Dz 12,12), Jona lub Jonasz – ojciec Szymona Piotra (zob. J 1,42; 21,15.17), Jan – krewny arcykapłana Ananiasza (zob. Dz 4,6).

Rodzina

Matką była Salome (zob. Mt 27,56 i Mk 15,40; 16,1)

Ojcem był Zebedeusz (zob. Mt 4,21; Mk 1,19) – rybak z Galilei

Jan miał przynajmniej jednego brata – Jakuba (apostoła Jezusa), który został stracony przez Heroda Agryppę I około 44 r. po Chrystusie (zob. Mt 4,21; Dz 12,1-2). Jezus nazywał obu braci Boanerges, czyli „synowie gromu”.

Wydaje się, że rodzice Jan byli majętni: mieli najemników (Mk 1,20), Salome finansowo wspierała Jezusa w czasie Jego służby (zob. Mk 15,40-41; Łk 8,3) i miała środki na zakup wonności do ciała Jezusa (zob. Mk 16,1).

Losy Jana

Historia Jana zapisana w tekście NT

- był powołany przez Jezusa do grona Dwunastu

- był zaliczany do trzech najbliższych uczniów (obok Piotra i Jakuba)

- nazwany jest „tym, którego Jezus miłował”

- jest wymieniony jako bliski towarzysz Piotra w służbie nowotestamentowego Kościoła

Tradycja o Janie

- umarł śmiercią naturalną w podeszłym wieku (około 100 lat)

- służył w Efezie i na terenie Azji Mniejszej

- został zesłany na Patmos

Forma i styl listu

Wielokrotne osobiste odwołania do pisania: „Dzieci moje, to wam piszę…”

Prosty styl, krótkie stwierdzenia, kontrasty: światłość – ciemność, miłość – nienawiść, prawda – fałsz, życie – śmierć, bezprawie (grzech) – sprawiedliwość.

Cel napisania

- problem fałszywego nauczania i fałszywych nauczycieli

- walki pomiędzy chrześcijanami („kto nienawidzi brata swego jest w ciemności…”)

- osobiste dylematy chrześcijan (powątpiewanie we własne zbawienie)

- upewnienie co do wiary i prawdziwości Bożego dzieła w Chrystusie pośród wierzących

Porównanie Ewangelii Jana i 1 Listu Jana

Ewangelia	1 List Jana
Napisana, by wzniecić wiarę (J 20,31)	Napisany, aby upewnić co do wiary (1 J 5,13)
Dobra nowina ukazana w relacji historycznej	Dobra nowina ukazana w doświadczeniu człowieka

PIERWSZY LIST JANA - ZAPOWIEDŹ STUDIUM

⁽¹⁾ Piszemy wam o tym, co było od początku. O tym, co słyszeliśmy i widzieliśmy na własne oczy, co oglądaliśmy i dotykaliśmy własnymi rękami - o Słowie Życia. ⁽²⁾ To życie się objawiło, a myśmy je widzieli i o nim świadczymy. Głosimy wam życie wieczne, które jest u Ojca, a nam zostało objawione. ⁽³⁾ To, co zobaczyliśmy i usłyszeliśmy, głosimy także wam, abyście i wy trwali z nami w łączności. A jest to łączność z Ojcem i z Jego Synem, Jezusem Chrystusem. ⁽⁴⁾ Piszemy o tym, aby nasza radość była pełna. 

Od najbliższej środy - 02 listopada rozpoczynamy wspólne rozważanie 1 Listu Jana. Zapraszamy.
Kontakt: 604 644 325

EWANGELIA JANA - SPOTKANIE 22

JEZUS UKAZUJE SIĘ W GALILEI

Jana 21,1-23

1.       Dlaczego po przekonaniu się, że grób jest pusty, Szymon Piotr i inni uczniowie udali się do Galilei[1]?

2.       Co sprawiło, że Piotr i uczniowie poszli łowić ryby?

3.       Kiedy uczniowie rozpoznali, że Ten który do nich mówi, to Jezus?

4.       Jaki charakter ma spotkanie z Jezusem na brzegu?

5.       O co Jezus pyta Piotra i jakie zostawia mu polecenie?

6.       Czego dowiadujemy się o przyszłych losach Piotra i „ucznia, którego Jezus miłował”?

7.       Czy powołanie Jezusa „paś owce Moje” zawierało jednocześnie gwarancję, że Piotr je wypełni?

ZAKOŃCZENIE

Jana 21,24-25

1.       Kim jest autor Ewangelii?

2.       Czy zdanie: „Jezus uczynił jeszcze wiele innych rzeczy, lecz sądzę, że gdyby to wszystko spisano, cały świat nie pomieściłby napisanych ksiąg” pozostawia w Tobie niedosyt, czy też zgadzasz się z autorem Ewangelii, który w innym miejscu napisał: „Jezus dokonał jeszcze wielu innych znaków wobec swoich uczniów, których nie zapisano w tej księdze. Te natomiast spisano, abyście wierzyli, że Jezus jest Chrystusem, Synem Bożym, oraz abyście wierząc, mieli życie w Jego imię”?

---

[1] Zob. Mt 26,32; Mt 28,7.10 (także 1 Kor 15,6).

EWANGELIA JANA - SPOTKANIE 21

ZMARTWYCHWSTANIE

EWANGELIA JANA - SPOTKANIE 20

PROCES PRZED PIŁATEM

Jana 18,28-19,16

1.       Dlaczego władze żydowskie – arcykapłani i faryzeusze – muszą szukać pomocy u rzymskiego namiestnika[1]?

2.       Czego oczekują od Piłata[2] skarżący Jezusa Żydzi? Jak reaguje rzymski prokurator?

3.       Czego, podczas prowadzonego dochodzenia, dowiaduje się Piłat o Jezusie i Jego Królestwie? Jakie są wnioski Piłata odnośnie zarzutów, które stawiają Żydzi?

4.       W jaki sposób do całej sprawy zostaje włączony Barabasz[3]? Kim on jest? W jakim sensie uwolnienie Barabasza kosztem śmierci Jezusa ilustruje sens Ewangelii?

5.       Dlaczego Piłat karze ubiczować[4] Jezusa, skoro nie znajduje w Nim winy?

6.       Czego symbolem są: wieniec z cierni[5] i purpurowy płaszcz[6]?

7.       Co chce osiągnąć Piłat, pokazując Jezusa w cierniowym wieńcu i purpurowym płaszczu?

8.       Co jest źródłem obaw Piłata?

9.       Co ostatecznie skłania Piłata do ustąpienia przed żądaniami władz żydowskich?

10.   Jak określiłbyś sposób, w jaki Piłat wydał Jezusa na ukrzyżowanie?

UKRZYŻOWANIE I ŚMIERĆ JEZUSA

Jana 19,17-37

1.       Gdzie odbyła się egzekucja[7]?

2.       Jak Piłat ujął[8] „winę” Jezusa?

3.       Kogo wylicza Jan, spośród bliskich Jezusowi, którzy byli przy Nim w godzinie Jego śmierci? Jakie jest Jego ostatnie polecenie?

4.       Co oznacza „Wykonało się!”[9], które wypowiada Jezus tuż przed swoją śmiercią?

5.       Jakim słowem Jan opisuje zgon Zbawiciela? (Zob. J 10,17-18).

6.       Jaki element Święta Paschy ma duże znaczenie (w. 31)? Co arcykapłan złoży w tym dniu jako ofiarę przebłagalną za grzech? Przypomnij sobie proroctwo Jana Chrzciciela (J 1,29).

7.       Jakie znaczenie mają przytoczone przy okazji opisu śmierci Jezusa przez Jana fragmenty ST?

POGRZEB JEZUSA

Jana 19,38-42

1.       Co wiemy o Józefie z Arymatei[10]?

2.       Kim był Nikodem[11]?

3.       Gdzie pochowano Jezusa?

4.       Czego dowiadujemy się o żydowskich zwyczajach pogrzebowych[12]?

---

[1] Rzym nie zezwalał sądom żydowskim na wykonywanie kary śmierci, z wyjątkiem przypadku, gdy poganin wtargnął na dziedziniec wewnętrzny świątyni, ale ewentualna egzekucja musiał być i tak zatwierdzona przez Rzym. Rzymianie orzekali we wszystkich sprawach zagrożonych karą śmierci. Dla tych, którzy nie byli rzymskimi obywatelami i dla oskarżonych o zdradę karą było ukrzyżowanie.

[2] Piłat był rzymskim prokuratorem Judei, Idumei i Samarii w latach 26-36 po narodzeniu Chrystusa.

[3] Imię Barabasz oznacza „syn ojca”.

[4] Silne ubiczowanie poprzedzało często ukrzyżowanie. W tej sytuacji (jeszcze nie zapadł wyrok) Piłat mógł przypuszczać, że kara ubiczowania będzie wystarczająco surowa dla skarżących Jezusa Żydów. W prowincjach rzymskich obywatele rzymscy byli bici rózgami, żołnierze kijami, zaś niewolnicy
i przypuszczalnie nie-Rzymianie – biczami, które na końcu skórzanych pasków miały ostre kawałki metalu lub kości. Żydowskie prawo zezwalało na wymierzenie 31. Uderzeń; rzymskie zezwalało bić tak długo, aż żołnierz, który wymierzał karę wyczerpał się ze zmęczenia.

[5] Ta „korona” była zrobiona z długich koców palm daktylowych.

[6] Purpura była symbolem władzy. Ściśle rzecz biorąc, greckie porphyra to pewien rodzaj ślimaków (łac. Murex), z których wytwarzano barwnik o tej samej nazwie. Stąd wziął się kolor purpurowy, bardzo szlachetny i niezwykle kosztowny, jeden z najstarszych barwników w historii ludzkości. Otrzymywano go ze śluzu ślimaka purpurowego, występującego na wybrzeżach Morza Śródziemnego. Na szeroką skalę wytwarzali go Fenicjanie, czyli mieszkańcy obecnego Libanu
i wybrzeża Syrii, czerpiąc ze sprzedaży purpury nie tylko ogromne zyski, ale zdobywając też sławę. Ślimaki miażdżono, przez trzy dni pozostawiano zmieszane z solą, a następnie wygotowywano. Potem zanurzano tkaninę w roztworze i wystawiano na słońce. Trzeba było kilka tysięcy muszli, żeby
z gruczołów ślimaka otrzymać barwnik na jedną szatę.

Na starożytnym Wschodzie purpura była oznaką władzy. Rzymianie na przykład purpurowym kolorem ozdabiali jedwabne szaty senatorów, gdy tymczasem cesarz ubierał się cały w purpurę. Tak było też
w Izraelu, gdzie purpura była znakiem władzy królewskiej. Zestawienie purpury i bisioru było synonimem bogactwa i władzy. W Apokalipsie jest mowa o płaczu kupców ziemi, od których nikt już nie kupuje „bisioru i purpury" (Ap 18, 12).

[7] Golgota – z hbr. „miejsce czaszki”, „wzgórze czaszki”; łac. Calvaria. Wzniesienie poza murami Jerozolimy, przy drodze prowadzącej do miasta od strony północno-zachodniej i blisko bramy miejskiej Gennat, czyli Ogrodowej.

Skazani przestępcy nieśli zwykle na miejsce egzekucji poprzeczną część krzyża, patibulum, nie zaś element pionowy.

[8] Podczas egzekucji zazwyczaj wieszano na szyi skazanego tabliczkę, którą później przybijano do krzyża. Napis, którzy nakazał umieścić Piłat podawał imię miejsce pochodzenia Jezusa, a także przestępstwo, za które Go skazano.

[9] Użyte słowo „teleo” pojawiało się na papirusowych dokumentach podatkowych, gdzie oznaczało: „zapłacone w całości”.

[10] Józef z Arymatei wspomniany jest we wszystkich Ewangeliach. Marek podaje, że był członkiem Wysokiej Rady (Mk 15,43), Mateusz, że był bogaty (Mt 27,57), a Łukasz, że poszukiwał Królestwa Bożego (Łk 23,51). Jan w swojej Ewangelii negatywnie odnosił się do ukrytego uczniostwa: J 12,43.

[11] Zob. J 3,1-10.

[12] Żydzi nie palili ciał zmarłych, jak Grecy i Rzymianie (szczególnie bohaterów), nie balsamowali ich jak Egipcjanie. Ciała owijano w płótna, czasem kosztowne, specjalnie przygotowane na pogrzeb. Wonności zabijały zapach rozkładającego się ciała. Mirra i aloes neutralizowały przykry zapach szybko rozkładających się zwłok w klimacie Palestyny.

Zgodnie ze zwyczajem pogrzeby musiały odbywać się na zewnątrz murów miasta. Pochowanie ciała w grobie, w którym nigdy nikogo jeszcze nie położono, było szczególnym zaszczytem.  

Obowiązek urządzenia pogrzebu spoczywał na najbliższej rodzinie. W przypadku, gdy zmarły był nauczycielem, wówczas powinność ta przechodziła na najbliższych naśladowców mistrza. W ten sposób postąpili uczniowie Jana Chrzciciela po jego ścięciu: „Uczniowie Jana, dowiedziawszy się o tym, przyszli, zabrali jego ciało i złożyli je w grobie” (Mk 6,29).

EWANGELIA JANA - SPOTKANIE 19

WYDANIE I ARESZTOWANIE JEZUSA

Jana 18,1-14

1.       Jaka była rola Judasza w aresztowaniu Jezusa? (Określ tę rolę także w oparciu o narrację pozostałych ewangelistów)

2.       Kto uczestniczył w pojmaniu Jezusa[1]?

3.       Kto przejmuje kontrolę nad sytuacją? Jak do tego dochodzi?

4.       Jak reaguje Piotr?

5.       Czym jest „kielich[2]”, o którym mówi Jezus?

6.       Dlaczego żołnierze związali Jezusa, skoro nie stawiał On oporu?

7.       Kim był arcykapłan[3] w Izraelu?

PIOTR ZAPIERA SIĘ JEZUSA PO RAZ PIERWSZY

Jana 18,15-18

1.       Kim jest „inny uczeń”?

2.       Dlaczego według Ciebie, Szymon Piotr szedł za Jezusem aż na dziedziniec arcykapłana?

3.       Co sprawiło, że Piotr za pierwszym razem wyparł[4] się Jezusa?

JEZUS PRZED ANNASZEM

Jana 18,19-24

1.       Jakie zarzuty stawiane są Jezusowi?

2.       Do czego Jezus wzywa Annasza w swojej odpowiedzi[5]?

3.       czym mówi nam fakt uderzenia Jezusa w twarz[6]?

PONOWNE ZAPARCIE SIĘ JEZUSA PRZEZ PIOTRA

Jana 18,25-27

1.       Czym kieruje się Piotr, wypierając się Jezusa po raz drugi i trzeci?

2.       Judasz i Piotr byli w tej samej grupie uczniów. Obaj zdradzili Jezusa. Jeden
z nich stał się przywódcą Kościoła, drugi odebrał sobie życie. Jaka była między nimi różnica?

---

[1] Tekst wymienia odział żołnierzy oraz straż podległą arcykapłanom i faryzeuszom. „Odział żołnierzy” oznacza rzymską kohortę – jednostkę wojska rzymskiego, liczącą zazwyczaj 500-600 żołnierzy (inne źródła podają 800). Czasami nazwę tę stosowano do niewielkich oddziałów, liczących 200 osób. Rzymskie wojsko pomocnicze stacjonowało w Cezarei, ale podczas świąt sprowadzano je do fortecy Antonia, położonej na północnym-zachodzie kompleksu świątynnego. Drugą grupę osób stanowiła policja świątynna („staż podległa arcykapłanom i faryzeuszom”).

[2] W ST „picie kielicha” bywa nieraz symbolem doświadczenia sądu i gniewu Bożego z powodu grzechu (Ps 75,9; Iz 51,17, 22; Jer 25,15; Ez 23,32-34; Ha 2,16). Użycie metafory „kielicha” wskazuje, ze Jezus poniesie na sobie ciężar winy i będącego jej konsekwencją sądu.

[3] Kapłan stojący na czele kolegium kapłanów, sprawujący nadzór nad świątynią i kultem. Pierwszym arcykapłanem był Aaron - brat Mojżesza. Jego następcami byli jego potomkowie, a każdorazowy pierworodny syn pełnił ten urząd dożywotnio. Od końca III w. przed Chr. sprawujący władzę w Palestynie zaczęli mianować arcykapłanów według swego upodobania, lekceważąc tradycję.
Arcykapłan był głównym przedstawicielem narodu żydowskiego i jego pośrednikiem wobec Boga oraz władzy rzymskiej w Palestynie. Musiał odznaczać się świętością. Mieszkał w pobliżu świątyni, gdzie w jego imieniu codziennie składano ofiarę Bogu. Osobiście czynił to w szabat, święta nowiu Księżyca i znaczniejsze uroczystości (por. Wj 29,42). Przewodniczył także liturgii Dnia Pojednania (por. Kpł 4,5; 17,6).
Nowy Testament wspomina o większej liczbie arcykapłanów działających w tym samym czasie. Byli oni członkami arystokratycznej warstwy kapłańskiej, a wybitniejszych z nich zaliczano do sanhedrynu; sprawowali też pieczę nad finansami i policją świątynną. Razem ze starszymi ludu i uczonymi w Piśmie stanowili władzę narodu żydowskiego. Do bardziej znanych arcykapłanów należeli m.in. Annasz I i jego zięć Kajfasz (który skazał Jezusa na śmierć) oraz Ananiasz (sędzia w procesie św. Pawła). Instytucja arcykapłanów przestała istnieć po zburzeniu Jerozolimy w 70 r. po Chr.

[4] Według nauczania rabinackiego Żydzi mogli się wyprzeć swej narodowości, zwłaszcza udzielając wymijającej odpowiedzi, by ocalić życie. Bezpośrednie wyparcie się wiary, które naraziłoby na szwank Boże imię, było jednak uważane za czyn haniebny. Powyższe zasady niekoniecznie musiały się odnosić do postępowania Piotra, mogą one jednak stanowić ilustrację kulturowego tła, zgodnie z którym wyparcie się nie zawsze było tak surowo traktowana, jak to czyni tutaj Jezus. Podobnie jak większość ludzi, Piotr pozostawał pod wpływem kultury, w której żył i mógł do końca jeszcze nie pojmować radykalnego charakteru wymagań Jezusa.

[5] Podczas formalnego przesłuchania żydowskiego ogromne znaczenie miały zeznania świadków. Bez niech przesłuchanie oskarżonego mogłoby zostać uznane za niezgodne z Prawem. Jezus niejako domaga się przestrzegania reguł Prawa domagając się powołania świadków.

[6] Uderzenie więźnia było sprzeczne z żydowskim prawem. Czyn ten ukazuje Annasza jako człowieka bezwzględnego i nieliczącego się z zasadami, które obowiązywały wśród Żydów. Kierował się on interesem politycznym, a nie prawem.