środa, 3 czerwca 2020

LIST DO FILIPIAN, CZ. 2

Tekst czytany: Flp 1,1-11

Pytania

1. W jaki sposób Paweł określa adresatów listu? Kim są[1] wedle słów Pawła?
2. Mając na uwadze okoliczności w jakich Paweł pisał list (areszt domowy
w Rzymie w oczekiwaniu na proces przed cesarzem) co najbardziej zaskakuje Cię w tym, co napisał albo w tym, czego nie napisał? O czym Paweł myślał w trudnych chwilach?
3. Za co konkretnie jest wdzięczy Paweł[2]? Na czym polegał „współudział Filipian” w szerzeniu Ewangelii? (zob. też 2 Kor 11,7-10). Co było cechą tego partnerstwa (wspólnoty) w Ewangelii[3]?
4. Wymień przeszłe, teraźniejsze i przyszłe rzeczy, które Paweł łączy z życiem chrześcijan w Filippi. Co było ich udziałem w przeszłości, co jest ich udziałem w teraźniejszości i co ich czeka?
5. Czym jest to „dobre dzieło”, które Bóg zapoczątkował w życiu adresatów listu?
6. Co jest treścią modlitwy Pawła o chrześcijan w Filippi?
7. Co jest istotą życia chrześcijańskiego w świetle modlitwy Pawła o Filipian? (w. 11)

Zastosowanie/ zadanie do wykonania

Za co jesteś wdzięczny w życiu?
W jaki sposób myśl o tym, że Chrystus niedługo powróci, ma wpływ na Twoje życie?
Uczyń najbliższy tydzień tygodniem modlitwy, by „ofiarna postawa Bożej miłości, jaka się w Tobie zrodziła, nadal nieustannie w Tobie rosła i obfitowała coraz większą zdolnością duchowego zrozumienia, a także umiejętnością wybierania tego, co jest najlepsze i najważniejsze. Abyś był zdolny przygotować się w pełni na dzień powtórnego przyjścia Chrystusa i abyś wówczas okazał się czystym i nienagannym” (na podstawie Nowego Przekładu Dynamicznego).  

Co w świetle omawianego fragmentu może (powinno) być największym powodem do radości i wdzięczności?

ZAPAMIĘTAJ:
Kiedy pamiętasz o Bogu i Ewangelii (kiedy masz zrozumienie doniosłości i pierwszeństwa Ewangelii nad czymkolwiek innym), Bóg nie zapomni o Tobie i dokończy to, co zaczął w Twoim życiu.


[1] Są w święci, są w Chrystusie i w Filippi (mają ziemską i niebiańską przynależność).
[2] Za współudział (społeczność) chrześcijan w Filippi w Ewangelii, za ich pamięć
o nim, za Boże dzieło, które wciąż trwa.
[3] Paweł akcentuje długotrwałość tego partnerstwa („od pierwszego dnia aż do obecnej chwili”).

środa, 27 maja 2020

LIST DO FILIPIAN, CZ. 1


Tekst czytany: Flp 1,1-2
Paweł i Tymoteusz, słudzy Chrystusa Jezusa, do wszystkich świętych w Chrystusie Jezusie zamieszkałych w Filippi, wraz z przełożonymi i opiekunami: Niech łaska i pokój, których źródłem jest Bóg, nasz Ojciec, oraz Pan, Jezus Chrystus, będą waszym udziałem.

1. Kiedy, w jakich okolicznościach Ewangelia dotarła do Filippi?
2. Co wiemy na temat miasta i jego mieszkańców z czasów I wieku n.e.?

Tło geograficzne i historyczne

Filippi to starożytne miasto we wschodniej Macedonii (dziś terytorium Grecji). Pierwotna nazwa miasta to Krenides (gr. źródła), gdyż w pobliżu miasta znajdowało się wiele źródeł. W 356 r. p.n.e. miasto przejął Filip II Macedoński i nadał mu swoje imię – Filippoj. Upowszechniła się rzymska nazwa miasta – Filippi. Miasto w czasach Pawła było przykładem synkretyzmu religijnego. Istniały w nim kulty rzymskie, hellenistyczne, trackie, egipskie oraz anatolijskie.
Paweł odwiedził Filippi podczas drugiej podróży misyjnej w 50 lub 51 r. Późnmiej, podczas trzeciej podróży misyjnej (53-58 r., Paweł jeszcze przynajmniej dwukrotnie nawiedzał Filippi (Dz 20,1.6; 2 Kor 2,13).

Tekst czytany: Dz 15,36-16,40

1. Co skłoniło Pawła i Barnabę do udania się w drugą podróż misyjną?
2. Jak wyglądał skład zespołu misyjnego Pawła?
3. Na ile „zamkniętych drzwi” natrafił Paweł?
4. Co zadecydowało o tym, że Paweł i jego zespół skierował się do Filippi?
5. Jak wyglądało głoszenie Ewangelii w Filippi? Kto był „pierwszym plonem” wśród mieszkańców miasta?

Zastosowanie/ zadanie do wykonania

Przeczytaj cały List do Filipian – najlepiej na głos. Jakie wrażenia towarzyszyły Ci podczas czytania?  

czwartek, 26 marca 2020

LIST DO KOLOSAN - WPROWADZENIE

Ruiny Kolosów (https://en.wikipedia.org/wiki/Colossae)
Kolosy leżały w dolinie rzeki Likos, w sąsiedztwie innych miast Azji Mniejszej, takich jak – znane z gorących źródeł – Hierapolis i, wymienionej w tekście Apokalipsy Jana, Laodycei – słynącej z bogactw. Te trzy miejscowości, znajdujące w krainie zwanej Frygią, tworzyły swoiste „trójmiasto” (odległości pomiędzy nimi nie były większe niż kilkanaście km). Kolosy szczyciły się w starożytności mianem „wielkiego miasta Frygii” i były ważnym ośrodkiem handlu wełną. Nazwa miasta wywodzi się od określenia „colossinus” oznaczającego barwnik do farbowania wełny. To właśnie warsztaty tkackie uczyniły Kolosy prosperującym ośrodkiem gospodarczym. Do rozwoju miasta przyczyniało się też położenie na szlaku handlowym łączącym, leżący nad Morzem Egejskim, Efez z doliną Eufratu. W czasach Pawła, w I wieku n.e., Kolosy straciły ze swojej świetności na rzecz szybciej rozwijających się Laodycei i Hierapolis.

Miasto było nawiedzane przez trzęsienia ziemi. Wielkie trzęsienie ziemi, w 60/61 roku, za czasów Nerona przyczyniło się do upadku miasta. Od III wieku n.e. Kolosy były opustoszałym miejscem, jego ruiny zostały odkryte na początku XIX wieku.

Miasto zamieszkiwali Frygijczycy, Grecy, a także przedstawiciele innych narodów. Wśród mieszkańców miasta byli też Żydzi, którzy przybyli w te strony na polecenie, hellenistycznego władcy państwa Seleucydów, Antiocha III (panował w latach: 223–187 p.n.e.). Wielokulturowość miasta, podobnie jak i całej Frygii, sprzyjała rozwojowi synkretyzmu religijnego. Obok typowych dla greków wierzeń (kultu Artemidy efeskiej, Zeusa laodycejskiego i innych bóstw) i judaizmu, w pobliskim Hierapolis kwitł kult frygijskiej bogini Kybele. Elementem tego kultu były wizyty kapłanów bogini Kybele w grocie, w której wyziewy trujących gazów skutkowały halucynacyjnymi wizjami – uważanymi za dar bogini.

Nie mamy nowotestamentowego świadectwa, które potwierdzałoby pobyt Pawła w Kolosach. Tym, który przyniósł Ewangelię – dobrą nowinę o ratunku w Chrystusie – mieszkańcom miasta był Epafras. Wskazuje na to treść Listu do Kolosan (Kol 1,4-7).

 

Tradycyjnie uznaje się, że autorem Listu do Kolosan jest Paweł z Tarsu (Kol 4,18), choć istnieje przypuszczenie, że tekst jest pseudoepigrafem i powstał już po śmierci apostoła. Jednak nie da się nie zauważyć spójności teologicznej listu z innymi tekstami Pawła, w szczególności z Listem do Efezjan. Przyjmując, że list wyszedł spod ręki Pawła, jest on jednym z tzw. listów więziennych (obok Listo do Efezjan, Filipian czy do Filemona), a miejscem przebywania apostoła mógł być Rzym. W takim przypadku za datę napisania listu przyjmuje się drugą połowę 60 roku po Chrystusie.

List do Kolosan był skierowany nie tylko do chrześcijan tworzących wspólnotę w tym właśnie mieście, ale miał także być czytany w pobliskiej Laodycei (Kol 4,16).

środa, 12 lutego 2020

STUDIUM BIBLIJNE LISTU DO EFEZJAN

Aktualnie w gostynińskiej grupie studiujemy List do Efezjan. Z uwagi na duże ograniczenia czasowe potrzebuję trochę więcej czasu, aby zamieszczać na blogu treści dotyczące studium (pytania i materiały pomocne w rozumieniu ksiąg biblijnych). Zaległości sięgają od września 2018 do teraz...

Z pozdrowieniami dla zaglądających na bloga, Piotr Syska.

środa, 19 września 2018

EWANGELIA MATEUSZA - SPOTKANIE DRUGIE


Czytamy Biblię
1.      Obserwacja – o czym ten tekst opowiada?
2.      Interpretacja – jakie jest znaczenie tekstu?
3.      Zastosowanie – do czego ten tekst mnie wzywa, jak mogę zastosować jego treść w praktyce (w codziennym życiu)?

Tekst czytany i rozważany: Mt 2,1-23

1.      Jakie miejsca wspomniane są w przeczytanym tekście?
2.      Jakie postacie są wymienione przez autora Ewangelii?
3.      Ilu było Mędrców (magów[1]). A co ze znaną w Polsce tradycją pisania na drzwiach K+M+B[2]? Co wiemy o kraju[3] ich pochodzenia? Dlaczego przybyli do Jerozolimy[4]?
4.      Czego dowiadujemy się o Herodzie? Co było powodem strachu Heroda[5]?
5.      Przeczytaj zacytowany przez uczonych w Piśmie, których wezwał Herod, tekst z Księgi Micheasza (zob. Mi 5,1-3).
6.      Czego dowiadujemy się o sposobie komunikowania Boga z człowiekiem z tego fragmentu?
7.      Jaka była reakcja Mędrców na widok Dziecka[6]?
8.      Co wiemy o egipskim epizodzie z życia Jezusa?
9.      Przeczytaj zacytowany przez Ozeasza 11,1 w kontekście.
10.  Jak potoczyły się losy Marii, Józef i Dziecka po powrocie z Egiptu do ziemi Izraela?
11.  Jaką role odgrywają cytowane przez Mateusza fragmenty pism Biblii hebrajskiej?

Zadanie domowe
1.      Przeczytaj Ewangelię Mateusza w całości (w ciągu najbliższych dwóch tygodni)
2.      Jak w praktyce wygląda w Twoim życiu słuchanie głosu Boga?
3.      Przepisz do zeszytu i sparafrazuj wybrany fragment z trzeciego rodzaju tej Księgi.


[1] Magami nazywano babilońskich i perskich kapłanów, biegłych w naukach o ciałach niebieskich. Zajmowali się oni astrologią, astronomią, studiowali też  medycynę, matematykę i nauki przyrodnicze. W czasie niewoli babilońskiej Izraela święte pisma Żydów stały się również obiektem badań magów.
[2] Daniel Kalinowski w artykule zamieszczonym na stronie www.acalyludpowieamen.pl/kmb-2015 pisze: W XVIII wieku upowszechnił się zwyczaj święcenia złota, kadziła i… kredy. Poświęconą kredą zaczęto oznaczać drzwi wiernych upatrując w tym kontynuację starotestamentowego zwyczaju (por. Wj 12,1). Czynność znaczenia drzwi wykonywano w dzień Trzech Króli co doprowadziło do pewnej pomyłki. Pierwotnie słowa błogosławieństwa „Christus Mansionem Benedicat” (Niech Chrystus błogosławi temu domowi) zapisywane były w skrócie jako C†M†B. Polacy zastępowali często łacińskie „c” polskim „k”, a przy okazji w niepamięć puścili znaczenie skrótu. Z pomocą w uzupełnieniu luki przyszło święto Trzech Króli i wśród niedoszukujących się głębszych sensów ludzi powstało przekonanie, że pod tym skrótem kryją się imiona tych trzech króli: Kacper, Melchior i Baltazar – przy okazji krzyże „†” zastąpiono plusami.
[3] Określenie Wschód odnosi się to terytoriów Mezopotamii.
[4] Jerozolima była religijną stolicą wszystkich Żydów. Panował w niej Herod, który był królem Żydów.
[5] Herod przez całą swoją karierę polityczną toczył walkę o utrzymanie władzy. W tej walce o władzę zamordował kilku swoich synów, żonę Mariamme i teściową, ponieważ był przekonany, że chcą zagarnąć jego królestwo.
[6] Złożenie darów było symbolem poddaństwa. Kadzidło to białe bryłki żywicy, uzyskiwanej z pewnych gatunków drzew w Arabii. Przy spalaniu wydziela aromatyczny zapach. Kadzidło było szeroko używane na starożytnym Bliskim Wschodzie zarówno do celów domowych jako perfumy czy pachnidło, jak i w rytuałach religijnych jako ofiara czy tez do odpędzania demonów. Używanie kadzidła w kulcie izraelskim było tak samo powszechne, jak jego zastosowanie w rytuałach kananejskich. Stosowano je jako dodatek do ofiary pokarmowej (neutralizacja odoru spalanego mięsa) i jako część porządku ofiarnego palone dwa razy dziennie na złotym ołtarzu wewnątrz sanktuarium tylko przez kapłanów. Płynna mirra była kosmetykiem, a także składnikiem świętego oleju, używanego do namaszczenia kultowego (Wj 30,23-25). Mirry używano jako środka uśmierzającego ból (po zmieszaniu jej z winem) oraz do namaszczenia ciała przed złożeniem do grobu (zmieszanej z aloesem).