KSIĘGA RODZAJU - SPOTKANIE SIÓDME I ÓSME

Tekst rozważany: Rdz 16,1-18,33

1.      Jaką prawdę o Bogu podkreśla przeczytany fragment?

2.      Czego dowiadujesz się z tekstu o człowieku?

3.      Jak możesz zastosować poznane prawdy w swoim życiu?

Wspólne czytanie: Rdz 12,1-9; Rdz 13,1-18; Rdz 14,17-24; Rdz 15,1-21

Ismael (Izmael)

Księga Rodzaju 16

- Czy cierpliwe czekanie jest łatwą stroną życia z Bogiem? Czego może nauczyć nas przywołana w tekście historia?

- Jaką obietnicę i jakie polecenie Anioł Pański przekazuje Hagar?

- Czego dowiadujemy się o Ismaelu[1]?

- Jak ten fragment interpretuje Paweł w Liście go Galatów? (zob. Ga 4,21-31)

Porównaj werset 16 z rozdziału 16. z wersetem 1 rozdziału 17. Co zdaje się mówić do nas tekst biblijny przez te dwa wersety?

Przymierze obrzezania. Abram staje się Abrahamem. Saraj staje się Sarą

Księga Rodzaju 17

- Jakie jest Boży plan i Boże oczekiwanie wobec Abrama?

- Jak ten fragment interpretowany jest w Liście do Rzymian? (zob. Rz 4,11)

Obietnica syna

Rodzaju 18,1-15

- Pod jakim Imieniem Pan Bóg objawia się Abramowi[2]?

- Jak przejawiała się gościnność Abrahama i Sary?

- Jaką wiadomość otrzymali Abraham i Sara? Jak zareagowali?

Rozmowa dwóch przyjaciół (zob. Iz 41,8)

Rodzaju 18,16-33

- Jaka jest rola sędziego?

- Znajdź w tekście elementy rozmowy Abrahama z Bogiem, w których uwidacznia się śmiałość i pokora Abrahama.

Zadanie do wykonania

Przeczytaj tekst: Rdz 19,1-21,34

Przepisz fragment dotyczący narodzin Izaaka (Rdz 21,1-20) i sparafrazuj.

---

[1] Ismael określony został słowem „onager” (dziki osioł). W tekście hebrajskim pojawia się określenie „pere”, będące grą słów i przywołujące skojarzenia z pustynią Paran, którą zamieszkiwali Izmaelici (zob. Rdz 21,21).

[2] Bóg Wszechmogący (El Szaddaj). Określenie „Wszechmogący” pojawia się po raz pierwszy w tekście biblijnym.

KSIĘGA RODZAJU - SPOTKANIE SZÓSTE

Tekst rozważany: Rdz 11,27-15,21

1.      Jaką prawdę o Bogu podkreśla przeczytany fragment?

2.      Czego dowiadujesz się z tekstu o człowieku?

3.      Jak możesz zastosować poznane prawdy w swoim życiu?

Wspólne czytanie: Rdz 12,1-9; Rdz 13,1-18; Rdz 14,17-24; Rdz 15,1-21

Historia Abrahama

Księga Rodzaju 11,27-25,11

Powołanie

- jakie Boże obietnice zawierały się w powołaniu Abrama[1]?

- jak zareagował Abram na Boże wezwanie?

- w jaki sposób Abram pielęgnował swoją więź z Bogiem?

Jakie miasta pojawiają się w tekście biblijnym[2]?

Bóg mówi do Abrama

- przeczytaj wszystkie wypowiedzi Boga skierowane do Abrama, co jest w nich stałym i powtarzającym się elementem?

Przymierze

- Przeanalizuj sposób zawarcia przymierza[3] Boga z Abramem (zob. też Jer 34,18)

Zadanie do wykonania

Przeczytaj tekst: Rdz 16,1-18,33

Przepisz fragment dotyczący spotkania gościny Boga u Abrahama (Rdz 18,1-15) i sparafrazuj.

---

[1] Ziemia (źródło utrzymania), rodzina i dziedzictwo były najważniejszymi elementami starożytnego społeczeństwa. Ziemia określała tożsamość. Potomkowie oznaczali przyszłość. Dzieci troszczyły się o sprawy rodziców i przedłużały linię rodu. W niektórych religiach Bliskiego Wschodu posiadanie dzieci uważano za istotne dla zapewnienia sobie wygodnej egzystencji w zaświatach. Gdy Abram zrezygnował ze swojego miejsca w domu ojca, wyrzekł się tego bezpieczeństwa. Przetrwanie, tożsamość, przyszłość i bezpieczeństwo złożył w ręce Boga.

[2] Ur chaldejskie (11,38), Charan (11,31), Sychem (12,6), Hebron (13,18), Betel i Aj (12,8).

[3] Zgodnie ze starożytnym zwyczajem Wschodu, obie strony zawierające przymierze przechodziły pomiędzy oddzielonymi częściami zabitych zwierząt, symbolicznie potwierdzając, że są gotowi położyć swoje życie za wypełnienie postanowień umowy, którą zawiązywali. W opisie z Ks. Rodzaju tylko Bóg, którego obecność symbolizowały dymiący piec i płonąca pochodnia, przeszedł pomiędzy częściami zabitych zwierząt, podczas gdy Abram był jedynie widzem tego „pokazu Bożej łaski” (za: D. Baron, w: W. MacDonald, „Komentarz biblijny do Starego Testamentu”).

KSIĘGA RODZAJU - SPOTKANIE PIĄTE

Tekst rozważany: Rdz 10,1-11,26

1.      Jaką prawdę o Bogu podkreśla przeczytany fragment?

2.      Czego dowiadujesz się z tekstu o człowieku?

3.      Jak możesz zastosować poznane prawdy w swoim życiu?

Tablica narodów (Rdz 10)

Jakiej postaci[1] autor biblijny poświęca najwięcej uwagi? Dlaczego?

Wieża Babel (Rdz 11,1-9)

- Czym jest kraina Szinear[2]?

- Co w działaniach podjętych przez ludzi (Rz 11,1-4) stoi w sprzeczności z wolą Boga?

- Jaki jest cel działań mieszkańców ziemi[3]?

- W jaki sposób opisane jest działanie Boga?

- Kiedy miasto, które mieli zamiar budować ludzie, otrzymało nazwę? Co oznacza „Babel[4]”?

Potomkowie Sema (Rdz 11,10-26)

Zadanie do wykonania

Przeczytaj tekst: Rdz 11,27-15,21

Przepisz fragment dotyczący spotkania Boga z Abramem (Rdz 15) i sparafrazuj.

---

[1] Nimrodowi – „pierwszemu mocarzowi na ziemi i zdolnemu myśliwemu”. Nimrod to imię zhebraizowane, od czasownika mar ad, „buntować się”. Imię „Nimrod” może zostać odczytane dosłownie jako: „my się zbuntujemy”.

[2] W Biblii nazwą Szinear określa się równinę babilońską (mezopotamską), czyli krainę w dolnej części dorzecza Tygrysu i Eufratu.

[3] Budowa miasta i wieży były okazaniem przez człowieka ambicji i kolektywnej pychy. Ludzie chcieli stworzyć sobie „imię” to znaczy cechowali się nieumiarkowaną chęcią posiadania władzy i zbudowania wielkiego imperium, czego znakiem i wyrazem była wieża sięgająca nieba. Wbrew poleceniu Boga ludzie nie chcą rozproszenia i zaludnienia ziemi (por. Rdz 1,28; 9,1.7). Podobnie jak wcześniej Adam i Ewa, ludzie grzeszą pychą, jednak tym razem grzech jest kolektywny, ale podobnie skierowany przeciw Bogu i jego planom. Niepohamowana pycha ludzi i ich ambicje były zamachem na uniwersalne panowanie Boga, stąd miasto nie otrzymało imienia, które mogło zapewnić jedność społeczności i sławę budowniczym, natomiast jego nazwa będzie się odtąd kojarzyć z pomieszaniem języków: będzie to „Babel” (pomieszanie) (za: Stefan Szymik, „Wieża Babel” P. Bruegla czytana oczami biblisty).

[4] „Babel” – pomieszanie. Autor wywodzi tę nazwę od czasownika bālal (pomieszać, zmieszać), jednak jest to etymologia ludowa i nieuzasadniona, gdyż „Babel” odpowiada akadyjskiemu Bab-ili (brama bogów) i nawiązuje do Babilonii i astralnych kultów religijnych sprawowanych w tym mezopotamskim mieście. W tym dopowiedzeniu zawarta została ukryta polemika, a opowiadanie otrzymało element krytyki kultu pogańskiego (za: Stefan Szymik, „Wieża Babel” P. Bruegla czytana oczami biblisty).

KSIĘGA RODZAJU - SPOTKANIE CZWARTE

Tekst rozważany: Rdz 6,1-9,29

1.      Jaką prawdę o Bogu podkreśla przeczytany fragment?

2.      Czego dowiadujesz się z tekstu o człowieku?

3.      Jak możesz zastosować poznane prawdy w swoim życiu?

Noe

Czego dowiadujemy się o Noem z tekstu Księgi Rodzaju?

Jak opisują tę postać autorzy Nowego Testamentu? (zob. 2 List Piotra i List do Hebrajczyków).

Potop i przymierze po potopie

Jak tekst biblijny tłumaczy decyzję Boga o potopie?

Przedstaw chronologię potopu[1].

Co było istotą przymierza, które Bóg zawarł z Noem? (zob. Rdz 8,20-9,17)

Potop w nauczaniu Jezusa i autorów NT

W jakim kontekście Pan Jezus przywołuje historię o potopie? (zob. Mt 24,37-44; Łk 17,20-37)

W jakim kontekście historia Noego i potopu pojawia się w 2 Liście Piotra? (zob. 2 Ptr 2,1-3,10)

Zadanie do wykonania

Przeczytaj tekst: Rdz 10,1-11,32

Przepisz fragment dotyczący wieży Babel (Rdz 11,1-9) i sparafrazuj.

---

[1] 7 dni – od wejścia do arki do rozpoczęcia potopu (Rdz 7,10); 40 dni i nocy – czas trwania opadów (7,12); 150 dni – od początku opadów do czasu, gdy wody opadły (8,3), 224 dni – od rozpoczęcia potopu do wyłonienia się szczytów gór (por. 7,11 i 8,5); 40 dni – od wyłonienia się szczytów gór do wysłania kruka (8,7); 7 dni – od wysłania kruka do pierwszego posłania gołębicy (8,6-10); kolejne 7 dni – do ponownego wysłania gołębicy (8,10); następne 7 dni – do ostatniego posłania gołębicy (8,12); 314 dni – od rozpoczęcia potopu do czasu, gdy Nowe zdjął dach arki (por. 7,11 i 8,13); 371 dni – od rozpoczęcia potopu do czasu, gdy ziemia wyschła (por. 7,11 i 8,14).

KSIEGA RODZAJU - SPOTKANIE TRZECIE

Tekst rozważany: Rdz 3,1-4,26

1.      Jaką prawdę o Bogu podkreśla przeczytany fragment?

2.      Jakiej prawdy dowiadujesz się o człowieku?

3.      Jak możesz zastosować poznane prawdy w praktyce?

Znajdź w przeczytanym tekście (Rdz 3,1-19) elementy procedury sądowej (śledztwo-przesłuchanie, ogłoszenie wyroku i jego wykonanie/ egzekucja).

Szatan – starodawny wąż

Co biblia mówi o szatanie?

Przeczytaj nowotestamentowe teksty, które mówią o jego działaniu, np. Mk 1,13; Mk 3,22-27; Mk 4,15; Łk 13,16; Łk 22,3; Łk 22,31; J 8,44-46; J 14,30; J 16,11; Dz 5,3; Dz 26,18; Rz 16,20; 2 Kor 4,4; 2 Kor 11,14; 1 Tes 2,18; 2 Tes 2,9; Ap 2,13; Ap 12,9-10; Ap 20,2-7.

Jaką strategię działania szatana ukazuje tekst z Księgi Rodzaju?

Co o szatanie/wężu mówi Pan Bóg?

Człowiek i Bóg po upadku

Jak Biblia przedstawia los człowieka po upadku?

Jakie jest miejsce Boga w rzeczywistości „poza Edenem”, w której znalazł się człowiek?

Czego uczy historia o Kainie i Ablu?

Zadanie do wykonania

Przeczytaj historię potopu: Rdz 6,1-9,29

Przepisz wybrany fragment powyższego tekstu i sparafrazuj.

KSIĘGA RODZAJU - SPOTKANIE DRUGIE

Tekst rozważany: Rdz 1,1-2,25

1.       Jaką prawdę o Bogu podkreśla przeczytany fragment?

2.      Co jest cechą charakterystyczną dzieła Boga opisanego w tym fragmencie?

3.      Jakie wspólne elementy dostrzegasz w każdym z sześciu dni stworzenia?

4.      Ile czynów stwórczych Boga zawartych jest w tekście? Wymień je. Czy dostrzegasz coś szczególnego (może zaskakującego) w kolejności tych dzieł?

5.      Czego dowiadujemy się o człowieku?

6.      Jak możesz zastosować poznane prawdy w swoim życiu?

Bóg – Stwórca

Iz 44,24

Ps 33,6-9

„Na początku Bóg stworzył niebo i ziemię” (Rdz 1,1)

Użyte w tekście hebrajskim czasownik „bara” (stworzył) nigdy nie występuje w połączeniu z jakąś materią, z której coś się tworzy, lecz zawsze określa powoływanie czegoś do istnienia z niczego.

Bóg w dziele stworzenia:

- mówi

- oddziela

- nazywa

- widzi

- błogosławi

- odpoczywa

Człowiek w Bożym planie

- Czym różni się opis stworzenia człowieka od opisu stworzenia pozostałych dzieł Boga?

- Co Bóg mówi o człowieku? Co mówi do człowieka?

Adam[1]

Pismo Święte wywodzi słowo adam (אדם) od słowa adama (אדמה) – ziemia, gleba.
W Rdz 2,7 pojawia się bardzo ciekawa gra słów związana z tą etymologią. Mówi się tam, że Pan Bóg stworzył Adama z adama, z prochu ziemi. Ta figura stylistyczna jest praktycznie nie do oddania w języku polskim, gdyż aby ją przekazać, trzeba by po polsku przetłumaczyć: Pan Bóg stworzył ziemianina z ziemi – co brzmiałoby dosyć dziwnie. W takich miejscach uwidacznia się piękno języka oryginalnego Biblii i pewien stopień jego nieprzekładalności na języki współczesne.

Ewa[2]

W Rdz 3,20 czytamy: Mężczyzna dał swej żonie imię Ewa, bo ona stała się matką wszystkich żyjących. Autor biblijny na zasadzie skojarzenia brzmienia wywodzi imię Ewa (hebr. chawwa חוה) od czasownika oznaczającego życie (hebr. chaja חיה). Stąd imię Ewa tłumaczone bywa jako „żyjąca” lub częściej „dająca życie”, „dawczyni życia”: od Ewy według opowiadania biblijnego wywodzą się bowiem wszyscy ludzie. W Septuagincie – greckim przekładzie Biblii – Ewa nazwana jest wprost „Życiem” (gr. Ζωή, czyt. zoe), przez co starożytny tłumacz zachował grę słów oryginału: „Adam nadał swej żonie imię Życie, bo ona stała się matką wszystkich żyjących”.

Zadanie do wykonania

Przeczytaj tekst: Rdz 3,1-4,26

Przepisz wybrany fragment powyższego tekstu i sparafrazuj

---

[1] Marcin Majewski, Tajemnice biblijnych imion

[2] Marcin Majewski, Tajemnice biblijnych imion

KSIĘGA RODZAJU - SPOTKANIE PIERWSZE

Studium biblijne: „Cała Biblia o całym życiu”

Naszym celem na najbliższe miesiące jest poznanie tekstu Tory.

Biblia czyli co?

- Biblia hebrajska (tzw. Stary Testament/ Stare Przymierze)

- Nowy Testament (Pisma chrześcijańskie)

Biblia hebrajska

1.      Tora (Prawo, też: z języka hebrajskiego: „wskazówka”, „pouczenie”)

- Księga Rodzaju (Bereszit – Na początku)

- Księga Wyjścia (Szemot – Imiona)

- Księga Kapłańska (Wajikra – I zawołał)

- Księga Liczb (Bemidbar – Na pustyni)

- Księga Powtórzonego Prawa (Dewarim – Słowa)

2.      Prorocy (Newiim)

- Prorocy Pierwsi (księgi: Jozuego, Sędziów, 1 i 2 Samuela – w judaizmie uważane za jedną ksiegę, 1 i 2 Królewska – w judaizmie uważane za jedną księgę)

- Prorocy Późniejsi (księgi: Izajasza, Jeremiasza, Ezechiela oraz Księga Dwunastu Proroków – Ozeasza, Joela, Amosa, Abdiasza, Jonasza, Micheasza, Nahuma, Habakuka, Sofoniasza, Aggeusza, Zachariasza i Malachiasza)

3.      Pisma (Ketuwim)

- Psalmy, księga: Hioba, Przypowieści (Przysłów) Salomona, Rut, Pieśni nad Pieśniami, Kaznodziei Salomona (Koheleta), Lamentacji, Estery, Daniela, Ezdrasza-Nehemiasza (w kanonach chrześcijańskich dwie księgi), Kronik (w kanonach chrześcijańskich dwie księgi).

Trzy pierwsze księgi z tej listy (Psalmów, Hioba i Przypowieści) nazywane są też Księgą Prawdy, kolejne pięć ksiąg (od Rut do Estery) noszą nazwę Pięciu Zwojów[1] (Chamesz megillot).

W kanonie hebrajskim są 24 księgi, które odpowiadają 39 księgom kanonu chrześcijańskiego.

Kościół rzymskokatolicki[2] oprócz wymienionych ksiąg uznaje za natchnione jeszcze: Ksiegę Tobiasza, Judyty, 1. i 2. Księgę Machabejską, Księgę Mądrości, Mądrość Syracha (Syracydesa), Ksiegę Barucha i dodatki do ksiąg Estery i Daniela.

Najszerszy kanon ksiąg ST posiada Kościół etiopski (są tam także takie księgi jak: Księga Henocha, Księga Jubileuszów, 1., 2. i 3. Księga Mekabiego, Księga Barucha).

Język Starego Testamentu

- język hebrajski

- język aramejski(część Księgi Daniela – fragment 2,4b-7,28; fragmenty Księgi Rodzaju 31,47; Jer 10,11 i Ezd 4,8-6,18. 7,12-26)

Czytamy Biblię

1.      Obserwacja – o czym ten tekst opowiada?

2.      Interpretacja – jakie jest znaczenie tekstu?

3.      Zastosowanie – do czego ten tekst mnie wzywa, jak mogę zastosować jego treść?

Księga Rodzaju i jej treść

- Stworzenie świata – początek nieba i ziemi (Rdz 1,1-2,3)

- Człowiek w Bożym zamyśle(Rdz 2,4-25)

- Upadek człowieka (Rdz 3,1-4,26)

- Od Adama do Noego (Rdz 5)

- Potop (Rdz 6,1-9,29)

- Narodziny Narodu (Rdz 10,1-11,32)

- Abraham – Ojciec Izraela (Rdz 12,1-25,18)

- Izaak – dziecko obietnicy (Rdz 25,19-26,35)

- Jakub – przemieniony brat (Rdz 27,1-37,1)

- Józef – ukochany syn Jakuba (Rdz 37,2-50,26)

Zadanie domowe

1.      Przeczytaj Księgę Rodzaju w całości (w ciągu najbliższych dwóch tygodni)

2.      Przepisz do zeszytu i sparafrazuj wybrany fragment z Księgi Rodzaju dotyczący stworzenia świata (Rdz 1,1-2,3).

---

[1] Każdy z tych pięciu zwojów czytany jest podczas żydowskich świąt/ rocznic: Pieśń nad Pieśniami na Święto Paschy, Księga Rut na Święto Tygodni, Treny (Lamentacje) w rocznicę zburzenia Jerozolimy, Przypowieści na Święto Szałasów i Księga Estery na Święto Purim.

[2] Kanon ksiąg świętych został ustalony na Soborze Trydenckim (1545-1563 r.)