środa, 30 sierpnia 2017

LISTY PIOTRA - SPOTKANIE TRZECIE

Tekst rozważany: 1 Ptr 1,13-25

Chrześcijanin wobec przeszłości, teraźniejszości i przyszłości
- W jaki sposób Piotr opisuje przeszłość[1] tych, którzy są naśladowcami Chrystusa?
- Co powinno być priorytetem teraźniejszego życia?
- Jaka przyszłość czeka chrześcijan[2]?

Bóg
- Czego dowiadujemy się o Bogu i Jego naturze?
- Jak zrozumienie natury Boga powinno wpływać na życie chrześcijańskie?

Dzieło Chrystusa
- Czego dowiadujemy się o Chrystusie i Jego dziele?
- Co to znaczy, że zostaliśmy „wykupieni[3]”?  

Chrześcijanie w świecie i we wspólnocie wierzących
- Jaki powinien być stosunek chrześcijanina do obecnego życia?
- Jak opisane są wzajemne relacje tych, którzy należą do Chrystusa[4]? Przypomnij sobie słowa (polecenie) Jezusa z Ewangelii Jana: J 13,34-35.

Zastosowanie
- Ułóż modlitwę związaną z treścią rozważanego fragmentu.


[1] Piotr opisuje przeszłość jako „czas niewiedzy”, czas „ulegania pożądaniom” i czas „jałowego życia odziedziczonego po przodkach”. W świetle pism Pawła przeszłość tych, którzy zawierzyli Chrystusowi to czas niewoli, duchowej śmierci i wrogości wobec Boga: Ef 2,1-3; Kol 1,21; 2 Tm 2,26.
[2] Piotr pisze o „łasce, która zostanie ogłoszona przy objawieniu się Jezusa Chrystusa”. Czas łaski nastał wraz z przyjściem Jezusa (zob. J 1,16-17), trwa i osiągnie swoją pełnię wraz z powtórnym przyjściem Chrystusa (Ef 2,7).
[3] Słowo „wykupienie” oznacza „wydostanie z niewoli”. Wykupienie/odkupienie jest określeniem technicznym odnoszącym się do pieniędzy, jakie trzeba zapłacić za wolność  niewolnika czy więźnia wojennego. Wpłaconym Bożym okupem (zapłatą) za grzesznika (człowieka uwikłanego w niewolę grzechu) jest przelana krew Jezusa.
[4] Piotr pisze o miłości (1 Ptr 1,22), która jest miłością z wyboru: gr. agapō (bardzo lubić, gorąco miłować); agapē – życzliwość w sensie decyzyjnym, a nie emocjonalnym; postawa świadczenia dobra komuś, kto na to dobro nie zasługuje.

środa, 23 sierpnia 2017

LISTY PIOTRA - SPOTKANIE DRUGIE

Tekst rozważany: 1 Ptr 1,1-12

Jak określa sam siebie autor listu?
- Kim jest apostoł? Czy współcześnie mamy apostołów[1]?

Kto jest adresatem listu?
- Kim są „wybrani”?
- Jakie nowotestamentowe określenia wobec wierzących w Jezusa są używane?
- Gdzie leżały: Pont, Galacja, Kapadocja, Azja i Bitynia?
- Jakie elementy „wybrania” są podkreślone w tekście (w. 2)?

Błogosławieństwo (w.3-12)
- Wersety od 3-12 stanowią w tekście oryginalnym jedno zdanie. Jest to z jednej strony wyrazem kunsztu pisarskiego, z drugiej zaś odzwierciedla fakt, iż w starożytności słuchacze byli przyzwyczajeni do śledzenia dłuższych ciągów myślowych – w przeciwieństwie do współczesnego pokolenia wychowanego na SMS-ach i emotikonach.

- Jakich określeń, oddających Boże działanie w życiu chrześcijan, używa Piotr?
- Jaki jest charakter dziedzictwa[2] ludzi wierzących w Chrystusa?
- Co jest źródłem smutku[3], a co źródłem radości w chrześcijańskim życiu? W jakiej perspektywie Piotr umieszcza cierpienie i smutek człowieka wierzącego?
- Jakie znaczenie mogły mieć dla adresatów listu słowa w w.10-12?
- Jak przykład Chrystusa (w.11) mógł nieść ukojenie prześladowanym chrześcijanom?

Twoje świadectwo
- Kiedy doświadczyłeś łaski i zbawienia, o których pisał Piotr (w.10)?


[1] Dwunastu apostołów Chrystusa zajmuje wyjątkowe miejsce w Bożym planie zbawienia. Podobnie szczelne miejsce przypadło Pawłowi – „powołanemu apostołowi” (zob. Rz 1,1; Ga 1,1.15; 1 Kor 1,1; Ef 1,1). Służba apostolska wciąż jest (powinna być)częścią życia nowotestamentowego Kościoła.
[2] „Niezniszczalne” – tzn. nigdy nie zostanie ono pokonane przez nieprzyjaciela. „Nieskażone” – określenie nawiązuje do ziemi, która nie została zbrukana i skalana przez obce wojska. „Niemalejące” („niewiędnące”) – odniesienie do ziemi, która się nie zmienia ani nie niszczeje (dotyczy kwiatów, które nie więdną).
[3] List Piotra został napisany w czasie panowania Nerona, kiedy prześladowania chrześcijan były zakrojone na wielką skalę. W prawie rzymskim istniały dwa typy systemów religijnych: dozwolone, jak judaizm, i zakazane. Praktykowanie zakazanej religii skutkowało nałożeniem wysokich kar i napiętnowaniem jako „przestępca”. Po wielkim pożarze Rzymu (64 r.), kiedy chrześcijanie zostali obarczeni winą za jego powstanie, chrześcijaństwo zostało zakazane, a uczniowie Chrystusa stali się wyrzutkami społecznymi skazanymi na prześladowania. 

środa, 9 sierpnia 2017

LISTY PIOTRA - SPOTKANIE PIERWSZE

Szymon Piotr w Ewangeliach, Dziejach Apostolskich i tradycji.

Imię
Aramejski: Kefa
Grecki: Pertos
Czyli: skała, kamień

Szymon Piotr
Zob. Mt 4,18; 10,2; 16,16
Szymon (gr. Symeon, Simon „człowiek płaskonosy”; hbr. Szimeon, Szimon, Szemael „Bóg mnie wysłuchał”).

Rodzina Piotra
Zob. Mt 16,17 „bar Jona” – syn Jony (Jonasza lub Jana – zob. J 21,15-17)
Zob. Mt 4,18; Mk 1,16.29; J 1,40.44 – brat Andrzeja
Zob. Mt 8,14-15; Mk 1,29-31; Łk 4,38-39 – informacja o teściowej (brak wzmianki o żonie i dzieciach Piotra w tekście biblijnym).

Praca i rodzinne strony
Pochodził z Betsaidy[1] (J 1,44; 12,21) – miejscowości położonej na północnym brzegu Jeziora Genezaret (Galilejskiego). Nazwę miasta tłumaczy się jako „dom zaopatrzenia”, „dom rybacki” czy „dom rybobrania”. W czasach Jezusa była ona miastem żydowskim, ale z dużym udziałem ludności greckojęzycznej. Tereny te nazywano Galileą pogańską albo narodów (zob. Mt 4,15). Miasto leżało na ważnym szlaku handlowym Bliskiego Wschodu – Via Maris (co zapewniało rozwój i możliwość bogacenia się jego mieszkańcom).
Piotr z Betsaidy przeniósł się do Kafarnaum, gdzie pracował jako rybak (Mt 4,18; Mk 1,16; Łk 5,2-10; J 21,2-11).

Uczeń Jezusa – jeden z Dwunastu
Powołanie: Mt 4,18-20
Piotr był pierwszym uczniem powołanym przez Pana: Mt 10,2
Stanowił najbliższe otoczenie Jezusa (wraz z Jakubem i Janem – synami Zebedeusza). Ci trzej byli świadkami wskrzeszenia córki Jaira (zob. Mt 9,23-26; Mk 5,35-43; Łk 8,49-56), przemienienia Pańskiego (zob. Mt 17,1-8; Mk 9,1-8; Łk 9,28-36) i modlitwy Jezusa w Ogrójcu (zob. Mt 26,36-46; Mk 14,32-42).

Piotr wielokrotnie przemawiał w imieniu Dwunastu (Mt 16,15-16; 19,26-27; J 6,67-69).
Został upoważniony przez Jezusa do zapłacenia podatku za ich dwóch (zob. Mt 17,24-27).
Wraz z Janem został posłany, aby przygotować Paschę (zob. Łk 22,8).
Podczas Ostatniej Wieczerzy opierał się wobec gestu umycia stóp przez Jezusa (J 13,6-9).
Chodził po wodzie (zob. Mt 14,22-33).
Był porywczy, impulsywny (zob. Mt 26,33-35; 26,51; J 18,10) i też tchórzliwy (Mt 26,69-75).
Zaparł się trzykrotnie Jezusa, ale potrafił uznać swoją grzeszność, wyznać winę i żałować.

W Dziejach Apostolskich Piotr przemawiał do tłumu zgromadzonego w Jerozolimie w Dniu Zesłania Ducha Świętego (Dz 2,14-41), tłumaczył się z wiary w Jezusa przed Radą Żydowską (Dz 3,12-26; 4,7-12.19-20; 5,27-32). Skonfrontował kłamstwo Ananisza i Safiry (Dz 5,1-11). Jego cień miał uzdrawiającą moc (Dz 5,12-16). Wraz z Janem modlił się o przyjście Ducha Świętego do Samarytan (Dz 8,14-23). Odwiedzał wierzących w Galilei, Judei i Samarii (Dz 9,31-43). Był więziony i ciążyła na nim groźba śmierci (Dz 12,1-19). Głosił w domu pogańskiego żołnierza – Korneliusza (Dz 10).
Przebywał na terenie Antiochii, gdzie został napomniany przez Pawła (Ga 2,11-15).

W Dziejach Apostolskich pojawia się uwaga o braku formalnego wykształcenia (zob. Dz 4,13 „agrammatos idiotes”). Nie oznacza to jednak, że Piotr był analfabetą i w ogóle nie miał wykształcenia. Uwaga ta odnosić się może do faktu, że nie posiadał kwalifikacji, które wymagane były do pełnienia funkcji rabina (nauczyciela), kapłana czy pisarza.

Według tradycji przebywał w Rzymie i został stracony za czasów Nerona (w 64 lub 67 r.).

Listy Piotra

Dwa nowotestamentowe listy rozpoczynają się od słów „Piotr, apostoł Jezusa Chrystusa…” (1 Ptr 1,1) i „Szymon Piotr, sługa i apostoł Jezusa Chrystusa…” (2 Ptr 1,1).

Niewykluczone, że redakcja tych listów była dziełem innych osób – uczniów i współpracowników Piotra.


[1] W czasie pierwszej wojny żydowskiej (lata 66-73 n.e.) miasto zdobyły i całkowicie zniszczyły wojska rzymskie. Betsaida nie została już nigdy odbudowana.

środa, 19 lipca 2017

EWANGELIA ŁUKASZA - SPOTKANIE DWUDZIESTE ÓSME

Łukasza 24,1-53

Dlaczego zmartwychwstanie Jezusa odgrywa tak istotną rolę w wierze chrześcijan?
Jakie są argumenty tych, którzy zaprzeczają cielesnemu zmartwychwstaniu?
Co łączy cielesne zmartwychwstanie Jezusa z nami i naszą nadzieją?
Jakie dowody możemy przedstawić na zmartwychwstanie Jezusa?

PORANEK ZMARTWYCHWSTANIA
Łk 24,1-12

1.      Jaki był cel przybycia kobiet[1] do grobu? Czemu przybyły tak wcześnie? (zob. też tekst w Ewangelii Jana: J 20,1).
2.      Jakie emocje towarzyszyły kobietom, kiedy ujrzały pusty grób?
3.      Kim byli „mężczyźni w lśniących szatach”? (Ewangelia Marka wspomina o „młodzieńcu”, Mk 16,5; ewangelista Mateusz wymienia anioła, Mt 28,5-6).
4.      Jaką wieść przekazali aniołowie? (zob. Łk 9,22.44; 18,32).
5.      Jak reagują uczniowie na wieść o pustym grobie, którą przyniosły kobiety?

DWAJ UCZNIOWIE
Łk 24,13-35

1.      Czego możemy dowiedzieć się o przekonaniach i uczuciach towarzyszącym uczniom wędrującym do Emaus?
2.      Jakich argumentów z Pisma mógł użyć Pan Jezus komentując wydarzenia, o których rozmawiali uczniowie? Które teksty ST mówią o cierpieniu i chwale Mesjasza[2]?
3.      Jakie były kanony gościnności w czasach opisywanych przez ewangelistę?
4.      Jaki jest przekaz w. 29-30[3]?
5.      Co było punktem zwrotnym dla uczniów?
6.      Czego dowiedzieli się, kiedy wrócili, żeby opowiedzieć innym o swoim doświadczeniu w drodze do Emaus?
7.      Czy w doświadczeniu uczniów z Emaus znajdujesz podobieństwo do swojego życia i spotkania z Jezusem?

W JEROZOLIMIE (WŚRÓD UCZNIÓW)
Łk 24,36-53

1.      Co kryje się w pozdrowieniu „Pokój wam”?
2.      Jakie dowody na swoje cielesne zmartwychwstanie okazuje Jezus uczniom?
3.      Dlaczego Pan Jezus powołuje się na teksty biblijne? Jakie to ma dla nas znaczenie?
4.      Jakie polecenie i obietnicę pozostawia uczniom Zmartwychwstały?
5.      Jak ewangelista opisał ostatnie chwile z Jezusem przed Jego wniebowstąpieniem?

Teorie zaprzeczające zmartwychwstaniu Jezusa – jak sobie z nimi poradzisz?

1.      Uczniowie skradli ciało Jezusa i później roznosili wieść o zmartwychwstaniu. Taką teorię wymyślili Żydzi (Mt 28,11-15).
2.      Jezus nie umarł, ale omdlał, a później odzyskał przytomność.
3.      Kobiety – świadkowie zmartwychwstania udały się do niewłaściwego grobu.
4.      Uczniowie tak bardzo chcieli zmartwychwstania, że mieli halucynacje i ulegli autosugestii.
5.      Ewangelie to tylko fikcja literacka mająca słabe uzasadnienie w rzeczywistości historycznej.


[1] Relacje ewangelistów informują o kilku kobietach – świadkach zmartwychwstania.
Mt 28,1
Mk 16,1
Łk 24,10
J 20,1-2
Maria Magdalena
Maria, matka Jakuba
-----
-----
-----
Maria Magdalena
Maria, matka Jakuba
Salome
Maria Magdalena
Maria, matka Jakuba
-----
Joanna
Inne kobiety
Maria Magdalena
-----
-----
-----
-----

[2] Zob. dodatek: Proroctwa ST i ich wypełnienie.
[3] Jezus został zaproszony do domu, ale podczas wieczerzy przejmuje rolę gospodarza.

środa, 12 lipca 2017

EWANGELIA ŁUKASZA - SPOTKANIE DWUDZIESTE SIÓDME

Łk 22,39-23,56

NA GÓRZE OLIWNEJ
Łk 22,39-53

1.      Co było celem przybycia na Górę Oliwną[1]?
2.      Jak opisać można modlitwę Jezusa[2]? Co jest jej celem?
3.      Co wydarzyło się po modlitwie Jezusa? Co/kto kryje się w określeniu „jakaś gromada” (w.47)?
4.      Jak reagują uczniowie i Pan Jezus na wydarzenia w ogrodzie Getsemani?

PIOTR ZAPIERA SIĘ JEZUSA
Łk 22,54-62

1.      Jakie były okoliczności zaparcia się Piotra?
2.      Co było powodem „gorzkiego płaczu”

PRZED SANHEDRYNEM, PIŁATEM I HERODEM
Łk 22,63-23,25

1.      Przed kim Jezus był sądzony[3]?
2.      Co Pan Jezus mówi starszyźnie żydowskiej o swojej tożsamości?
3.      Jak zmieniają się zarzuty oskarżających Jezusa, kiedy przyprowadzają Go przed Piłata[4] (Łk 23,2)? Jak Piłat reaguje na te oskarżenia?
4.      Co dzieje się podczas przesłuchania przed Herodem[5]? W jaki sposób Jezus zostaje upokorzony?
5.      Jakie próby uwolnienia Jezusa podejmuje Piłat?
6.      Kim był Barabasz? W jakim sensie scena z Barabaszem ilustruje treść Ewangelii?

KRZYŻ
Łk 23,26-56

1.      Dlaczego Szymon z Cyreny musiał pomóc Jezusowi nieść krzyż[6]?
2.      Co Jezus mówi płaczącym kobietom? Przed czym je ostrzega? Jakie wydarzenie zapowiada?
3.      Wypełnienie którego z proroctw zawarte jest w treści w. 32[7]?
4.      O co Jezus prosi, kiedy został przybity do krzyża[8]?
5.      Jak traktują Jezusa różne grupy świadków ukrzyżowania: przywódcy religijni, Żołnierze? Złoczyńcy? Patrzący tłum?
6.      Jaką obietnicę Pan Jezus złożył jednemu z łotrów[9]?
7.      Jakie nadprzyrodzone zjawiska towarzyszyły ukrzyżowaniu Jezusa? Wyjaśnij znaczenie ciemności, która ogarnęła ziemię, rozerwanej zasłony (Hbr 9,11-28), modlitwy Jezusa (Ps 31,5-6), wyznania centuriona.
8.      Józef z Arymatei – co o nim wiemy?
9.      Jakie znaczenie ma fakt odnotowany przez Jezusa, że kobiety znały dokładnie miejsce pochówku Jezusa?


[1] Góra Oliwna jest częścią pasm górskich otaczających Jerozolimę od północy i od wschodu. Nazwa wzięła się od porastających ją gajów oliwnych. Otoczenie góry nazywano Getsemani – „tłocznia oliwy” (przetwarzano tam oliwki zebrane na górze).
Niektórzy komentatorzy wskazują na podobieństwa pomiędzy wydarzeniami opisanymi w Ewangeliach i w historii Dawida. (1) Dawid opuścił Jerozolimę (2 Sm 15,16), przekroczył potok Cedron i płakał na Górze Oliwnej (2 Sm 15,23.30). (2) Został zdradzony przez przyjaciela, Achitofela, który później się powiesił (2 Sm 17,23), będąc jedyną postacią biblijną, poza Judaszem, która to zrobiła.
[2] Krople krwi zmieszane z potem znane są medycynie pod nazwą hemaditroza (pocenie się krwią spowodowane silnym stresem). Słowa Jezusa „odsuń ode mnie ten kielich” nawiązują do faktu, iż kielich był starotestamentowym symbolem gniewu Bożego (Ps 75,8; Iz 51,22; Jr 25,15-16; Ha 2,16; Lm 4,21). Stary Testament przedstawiał przeznaczenie człowieka w kategorii „kielicha”, z którego Bóg dał mu pić. Dla tych, którzy ufają Bogu, był to kielich błogosławieństw (Ps 16,5; 23,5), dla nieprzyjaciół Boga – kielich Jego gniewu.
[3] Pan Jezus uczestniczył w kilku procesach: stawał przed żydowskimi oskarżycielami: arcykapłanem i Sanhedrynem oraz przed przedstawicielami rzymskiej administracji: Piłatem i Herodem. Żydowski proces był kpiną i odbył się z pogwałceniem prawa (aresztowanie Jezusa doszło do skutku ze względu na łapówkę; Jezus został aresztowany bez postawienia mu zarzutu; proces odbył się w nocy; oskarżyciele wykorzystali siłę fizyczną, aby zastraszyć Jezusa podczas procesu; fałszywi świadkowie składali sprzeczne zeznania i to w swojej obecności; nakazano Jezusowi oskarżyć samego siebie; Jezus nie miał możliwości zadawania pytań świadkom; w żydowskim procesie oskarżono Jezusa o bluźnierstwo i przestępstwo przeciwko świątyni, ale w procesie państwowym oskarżenie zmieniono na to, że uznawał się za króla, doprowadzał do rozruchów i wzywał do niepłacenia podatków; Jezus został zabity w dniu procesu). Jego werdykt był z góry ustalony, nie na podstawie prawdy lecz na podstawie zazdrości i oportunizmu. W rzymskim procesie nie dowiedziono Jezusowi żadnej winy. Piłat skazał Jezusa ulegając presji środowiska przywódców żydowskich.
[4] Piłat był prokuratorem (prefektem) Judei w latach 26-36. Znany był jako nieustępliwy, bezlitosny, uparty i niechętny Żydom i ich zwyczajom. Oskarżyciele Jezusa, chcący Jego śmierci, musieli prosić o pomoc rzymskiego namiestnika. Rzym nie zezwalał sądom żydowskim na wykonywanie kary śmierci, z wyjątkiem przypadku, gdy poganin wtargnął na dziedziniec wewnętrzny świątyni, ale ewentualna egzekucja musiał być i tak zatwierdzona przez Rzym. Rzymianie orzekali we wszystkich sprawach zagrożonych karą śmierci. Dla tych, którzy nie byli rzymskimi obywatelami i dla oskarżonych o zdradę karą było ukrzyżowanie.
[5] Herod Antypas (ok. 22 p.n.e.–po 39 n.e.) był synem Heroda Wielkiego, z nadania Rzymu panował nad Galileą i Pereą. Uwięził i kazał ściąć Jana Chrzciciela.
[6] Skazańcy dźwigali poziomą belkę krzyża (tzw. patibulum), która ważyła minimum 35 kg.
[7] Bycie zaliczonym do złoczyńców jest częścią hańby Jezusa zapowiedzianej przez Izajasza (Iz 53,12).
[8] Prośba Jezusa: „Ojcze, przebacz…” ma też szersze znaczenie. Istotą krzyża jest właśnie przebaczenie.
[9] Istotą obietnicy jest przebywanie z Jezusem. Raj jest określeniem miejsca gdzie dominuje piękno i radość, których źródłem jest Bóg (Iz 51,3; 2 Kor 12,4; Ap 2,7).

środa, 21 czerwca 2017

EWANGELIA ŁUKASZA - SPOTKANIE DWUDZIESTE SZÓSTE

Łukasza 22,1-38

PRZYGOTOWANIE DO PASCHY
Łk 22,1-13 (por. Mk 14,12-16; Mt 26,17-25)

1.      Czym były Święto Przaśników[1] i Pascha[2]?
2.      Kto był zainteresowany zabiciem Jezusa? Dlaczego[3]?
3.      Czy człowiek z miasta „niosący dzban wody”, którego mieli spotkać uczniowie, pozostawał w kontakcie z Jezusem? Czy ujrzenie w mieście takiej osoby mogło sprawić uczniom problem[4]?

WIECZERZA PASCHALNA JEZUSA I JEGO UCZNIÓW
Łk 22,14-38 (por. Mk 14,17-31 i Mt 26,20-35)

1.      Jaka to była „właściwa pora (godzina)” (w. 14) na spożycie wieczerzy paschalnej[5]?
2.      W jaki sposób Pan Jezus nadał nowe znaczenie dla „kielicha” i „chleba[6]”?
3.      Porównaj tekst opisujące Ostatnią Wieczerzę z tekstami przedstawiający posiłki opisane przez Łukasza: Łk 9,10-17 (nakarmienie pięciu tysięcy) i Łk 24,28-35.
4.      Jaka jest biblijna wymowa przymierza[7]?
5.      Co Pan Jezus nakazał uczniom? Biorąc pod uwagę kontekst wieczerzy – wspomnienie wyzwolenia (wyjścia) Izraela z Egiptu, jak Jezus wyjaśnia, o co naprawdę chodzi w Wyjściu[8]? Jak Kościół praktykował to „ustanowienie Pańskie”?
6.      Jakie znaczenie miało w kulturze żydowskiej wskazanie zdrajcy przy okazji wspólnego posiłku[9]?
7.      Co Pan Jezus miał do powiedzenia uczniom na temat wielkości?
8.      Jaką obietnicę złożył Jezus uczniom?
9.      Co jest przedmiotem troski Pana Jezusa w rozmowie z Piotrem (w. 31-32)?
10.  O jakim „wysłaniu” uczniów mówi Pan Jezus[10]? (w.35)
11.  Czy Pan Jezus zachęca do zbrojnego – krwawego powstania?


[1] Początkowo Święto Przaśników i Pascha były oddzielnymi świętami, jednak z czasem (po zburzeniu Świątyni Salomona) rozdział pomiędzy tymi oboma świętami stracił swe znaczenie. Współcześnie Żydzi używają tych nazw zamiennie. Święto Przaśników miało uświadomić Izraelitom, że nie tylko oni sami, ale również wszystko co posiadają, należy do Pana. Uroczystość ta zaczynała się zaraz po Święcie Paschy – czyli dniu, kiedy składano ofiarę z baranka. Każdy pielgrzym składał w Świątyni na ofiarę swojego baranka. Kapłan zbierał krew zwierzęcia do naczynia i wylewał ją na ołtarz. Później pielgrzymi spożywali ofiarowanego baranka.
[2] Słowo „pesach” oznacza „przejść”, „ominąć”. Tej nocy, kiedy anioł Boży przechodził przez Egipt powodując śmierć wszystkich pierworodnych, domy Izraelitów chronione były krwią baranka paschalnego. W następstwie tego, naród Izraela został wypuszczony z niewoli i wyszedł z ziemi egipskiej (zob. Wj 12 i 13). Od tamtej pory Pascha upamiętnia ocalenie pierworodnych Izraela od śmierci w Egipcie. Pascha jest początkiem narodowej historii Żydów. Po uwolnieniu narodu Izraela z niewoli egipskiej nastąpiło objawienie przykazań Bożych na Synaju i wędrówka ludu do Ziemi Obiecanej. Święto Paschy jest dla Żydów najważniejszym świętem pielgrzymim, gdyż nosi w sobie sens obu pozostałych. W momencie ustanowienia narodu otwiera się przed nim widok na dalsze jego losy. Ze świętem Paschy wiązała się wieczerza paschalna podczas której spożywano baranka paschalnego i przaśny chleb (tzw. przaśniki, hebr. maccot), sporządzony tylko z mąki i wody na pamiątkę chleba, który jedli przodkowie (Wj 12,34.39). Spożywano przy tym gorzkie zioła, aby przypomnieć sobie ciężkie lata niewoli.
W czasie wieczerzy paschalnej pije się cztery kielichy wina. Każdy kielich ma swoją nazwę i odnosi się do czterech obietnic Boga: „Uwolnię was spod ciężaru robót w Egipcie i wybawię was z niewoli. Wyzwolę was okazując wielką moc i wielkie wyroki. Przyjmę was jako Swój lud, będę dla was Bogiem” (zob. Wj 6:6-7). Sugeruje się, że przy trzecim kielichu, zwanym „kielichem zbawienia”, Jezus wypowiedział znamienne słowa zapisane w Ewangeliach. Czwarty kielich symbolizował Bożą obecność. Niektórzy sugerują, że Jezus nie wypił z tego czwartego kielicha, przygotowując się na swoją mękę.
[3] Chęć użycia siły wobec Jezusa pojawiła się u przywódców religijnych już wcześniej (zob. Łk 6,11; 20,19). Realizację tego zamiaru mógł powstrzymywać strach przed zamieszkami, które mogłyby pojawić się w efekcie tego czynu. Judasz pozwolił władzom na potajemne aresztowanie Jezusa.
[4] Rzadko (prawie wcale) się zdarzało, aby mężczyzna nosił dzban z wodą. Wodę nosiły kobiety, mężczyźni nosili bukłaki z winem.
[5] Wieczerzę paschalną spożywano po zachodzie słońca. W kwietniu zmierzch zapadał w Jerozolimie około godz. 6 wieczorem i wtedy zasiadano (właściwie spoczywano) do posiłku. W wieczerzy brała zwykle udział jedna lub dwie rodziny. Jezus i Jego uczniowie tworzą jakby jedną rodzinę.
[6] Słowa Pana Jezusa: „To jest Moje ciało”, można lepiej zrozumieć w świetle tradycyjnych słów, które Żydzi wypowiadali nad chlebem paschalnym: „To jest chleb cierpienia naszych przodków, który spożywali, wychodząc z Egiptu”.
[7] Przymierze to układ między dwiema stronami, często przypieczętowany ofiarą ze zwierzęcia. W Biblii odnosi się ono do porozumienia zawartego przez Boga z Izraelem, uwarunkowanego posłuszeństwem Izraela (Wj 24,1-8). Jezus ustanawia Nowe Przymierze, które zapowiadali prorocy: Jer 31,31-33 (zob. Hbr 8,8.13), oparte na posłuszeństwie Jezusa i ofierze Jego śmierci.
[8] Jezus zapowiada swoją (już bardzo bliską śmierć), która ma ustanowić Nowe Przymierze. Słowa: „krew” i „przymierze” pojawiają się razem jeszcze tylko dwa razy w tekście biblijnym: Wj 24,8 i Za 9,11. Tak jak przymierze mojżeszowe było ratyfikowane przez rozlanie krwi (Wj 24,8), jak Nowe Przymierze również wymagało rozlania krwi (zob. Hbr 9,22). Pan Jezus wskazuje na zasadniczy cel Jego przyjścia – śmierć na krzyżu za grzechy świata. Wieczerza Pańska jest wspominaniem krzyża (1 Kor 11,26), ale jednocześnie kieruje nasze oczy w przyszłość – na Jego chwalebne przyjście i nastanie Królestwa Bożego.
[9] Zdrada towarzysza posiłku była uznawana za czyn szczególnie niegodziwy, ponieważ posiłek (gościnność i wspólnota stołu) był traktowany jako wydarzenie tworzące szczególną więź pomiędzy jego uczestnikami.
[10] Jezus posyłał Dwunastu (Łk 9,1-6) i siedemdziesięciu dwóch uczniów (Łk 10,1-12).

środa, 14 czerwca 2017

EWANGELIA ŁUKASZA - SPOTKANIE DWUDZIESTE PIĄTE

Łukasza 21,1-37

UBOGA WDOWA
Łk 21,1-4

1.       Co było obiektem zainteresowania Jezusa?
2.      Z jakim opisem z poprzedniego rozdziału kontrastuje historia ubogiej wdowy?
3.      Na jaki cel wdowa przekazała swoje miedziaki[1] (drobne monety)[2]?
4.      Czego uczy nas postawa tej kobiety?

MOWA O ZBURZENIU ŚWIĄTYNI, PRZEŚLADOWANIU
I POWTÓRNYM PRZYJŚCIU CHRYSTUSA
Łk 21,5-37 (por. Mk 13 i Mt 24)

1.       Jaki jest kontekst mowy Pana Jezusa skierowanej do uczniów[3]?
2.      Czego symbolem była świątynia jerozolimska[4]?
3.      Jakie wydarzenia z historii Kościoła, w tym tej zapisanej w Dziejach Apostolskich, są potwierdzeniem słów Pana Jezusa (w.12-19)?
4.      Jak rozumieć w. 16-17 w połączeniu z w. 18[5]?
5.      O czym mówi Jezus w w. 20-24[6]?
6.      Czego dowiadujemy się o powtórnym przyjściu Jezusa? (zob. 1 Tes 5,1-11) Jakiej postawy oczekuje Chrystus od swoich uczniów?
7.      Czemu służy przypowieść o drzewie figowym[7]? O jakim pokoleniu i jakich wydarzeniach mówi Jezusa w w. 32?


[1] Najmniejsze wówczas w obiegu monety.
[2] Na jednym z dziedzińców Świątyni (Dziedzińcu Kobiet) stał skarbiec świątynny. Składał się on z trzynastu pojemników (skarbon) przeznaczonych na datki do świątynnego skarbca. Dostęp do tych skarbon mieli wszyscy – mężczyźni i kobiety - przychodzący na teren świątyni.
[3] Treść tej mowy (z niewielkim różnicami) pojawia się w trzech ewangeliach: Marka 13, Mateusza 24 i Łukasza 21. Uczniowie zadają pytanie w rezultacie zapowiedzi Jezusa, że po świątyni w Jerozolimie „nie zostanie kamień na kamieniu”. To pytanie jest podwójne: „kiedy to się stanie?” i „jaki będzie znak tych wydarzeń?”.
[4] Świątynia nadawała tożsamość narodowi izraelskiemu, była symbolem jedności narodowej. Być może dla uczniów zburzenie świątyni oznaczało koniec czasów, jednak Jezus rozdziela te dwa wydarzenia – o czasach końca i powtórnym przyjściu Jezusa mowa jest w w.25-28.34-36. Wersety 25-26 zdają się być powiązane z rozdziałem 6. Apokalipsy Jana.
[5] Określenie „nawet włos z waszej głowy nie zginie” zdaje się być metaforą i oznacza zachowanie „duchowego życia” nie zaś fizycznego.
[6] Na początku maja 70 roku wojska rzymskie usypawszy wokół ścian murów wały i wtoczywszy na nie machiny oblężnicze, tarany oraz katapulty rozpoczęły szturm. Pierwszy punkt żydowskiej obrony padł już po 15 dniach oblężenia – 25 maja. Drugi Mur został zdobyty 30 maja. Rzymianie przenosząc się do wnętrza miasta przystąpili do podwójnego ataku – na fortecę Antonię górującą nad terenem świątynnym oraz na pałac Heroda jako miejsce strategiczne. Na początku sierpnia legionistom udało się wedrzeć do twierdzy Antonii i zmusić powstańców pod przywództwem Jana z Gischali i Szymona syna Giory do wycofania się na tereny świątynne. Zdesperowani Żydzi podpalili część Przybytku i krużganków. Ogień wywołał panikę zarówno wśród atakujących jak i obrońców patrzących jak żywioł trawi ich świętości. Żarliwa walka odtąd toczyła się na dziedzińcu. Aby rozbić otaczający Świątynię mur, Rzymianie wtoczyli taran, który uderzał weń przez sześć dni. 29 sierpnia dochodzi do szturmu Świątyni Jerozolimskiej. Druga Świątynia Jerozolimska upadła. Legła w gruzach w rocznicę zdobycia i zburzenia Pierwszej Świątyni Salomona przez Babilończyków w 586 roku p.n.e. Z ziemią zrównano jedyne sanktuarium gdzie można było składać ofiary całopalne tak ważne w żydowskim kulcie.
[7] Podobieństwo o drzewie figowym jest oparte na założeniu powszechnej wiedzy, że wiosenne liście tego drzewa zapowiadają nadejście lata. Tak więc, kiedy uczniowie zobaczą zapowiadane wydarzenia, będą wiedzieć, że wypełni się wszystko, co Jezus im mówił. Określenie „to pokolenie” wydaje się odnosić do osób współczesnych Jezusowi. Ponieważ miarą biblijnego pokolenia jest około czterdziestu lat, rok 70 n.e. jest datą, kiedy „to wszystko” miało miejsce.